ކޮންގޯގެ އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަން ތާރީހީ ކާރިސާއަކަށް ބަދަލުވެދާނެ

Aug 14, 2026, 9:32 AM
ފޮޓޯ: އީޕީއޭ

ފޮޓޯ: އީޕީއޭ

ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގައި މިހާރު ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ބަލިމަޑުކަމަކީ، ތާރީހުގައި ވެސް އެ ބަލި އެންމެ ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް ފެތުރުނު ފަހަރަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ކަމެއް ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.

ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ވެރިޔާ ޓެޑްރޯސް އަދަނޮމް ގެބްރެޔޭސަސް ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މި ބަލިމަޑުކަން މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބާރުމިނަށް ބަލާއިރު، 11،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވި 2014 އާއި 2016 އާ ދެމެދު ފެތުރުނު އެބޯލާގެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަށް ވުރެ ވެސް މިފަހަރުގެ ހާލަތު ގޯސްވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.

މި އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ރަސްމީކޮށް އިއުލާންކުރި މި ބަލިމަޑުކަމުގައި މިހާތަނަށް މަދުވެގެން 4،300 މީހުންނަށް ބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، 2،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ތިން މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރާ ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ބުދަ ދުވަހު ބުނެފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ އިދާރާއިން އިންޒާރު ދީފައިވަނީ، އެއީ ބަލި އެއްކޮށް ނައްތާލުން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުން ކަމަށެވެ.

މި ބަލިމަޑުކަން ރަސްމީކޮށް އިއުލާން ކުރީ މެއި މަހުގެ ތެރޭގައި ކަމަށް ވިޔަސް، އޭގެ ތިން މަސް ކުރިން ބަލި ފެތުރެން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށް ސިއްހީ އޮފިޝަލުން މި ހަފުތާގައި ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.

ބަލި ފެތުރޭ ސަރަހައްދުގެ މަރުކަޒެއް ކަމަށްވާ ބޫނިއާ ސިޓީގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ އެފްރިކާ ސަރަހައްދުގެ ޑިރެކްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޖަނާބީ ވިދާޅުވީ، ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު، ވައިރަސް ފެތުރޭ މިންވަރު އުޅެނީ އެ މަސައްކަތްތަކަށް ވުރެ މާ ކުރީގައި ކަމަށެވެ.

އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މި ވައިރަސް ފެތުރެން ފަށާފައިވަނީ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ. އަދި އެންމެ ފުރަތަމަ ބަލި ދެނެގަނެވުނުއިރު، އެއީ މެލޭރިއާ ނުވަތަ ޓައިފޮއިޑް ކަމަށް ބަލައި ގޯސްކޮށް ފަރުވާ ދެވިފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މި 2026 ވަނަ އަހަރު ފެތުރެމުންދަނީ އެބޯލާގެ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ "ބުންޑިބުގްޔޯ" އެވެ. މީގެ ކުރިން މި ބާވަތުގެ އެބޯލާ ފެނިފައިވަނީ އެންމެ ދެ ފަހަރުއެވެ. އެއީ 2007 އަދި 2012 ވަނަ އަހަރު އެވެ.

އެބޯލާގެ މި ބާވަތަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވާ އެއްވެސް ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ބޭނުންކުރެވޭނެ ވަކި ހާއްސަ ބޭހެއް މިހާތަނަށް ހޯދިފައެއް ނުވެ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރަސެލް ބްރޭންޑް 10 އަހަރަށް ޖަލަށް

އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރަސެލް ބްރޭންޑްގެ މައްޗަށް ރޭޕް ކުރުމާއި ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށް ސާބިތުވެ، 10 އަހަރާއި 6 މަސް ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމަށް ލަންޑަނުގެ ކޯޓަކުން ހުކުމްކޮށްފިއެވެ. ފަނޑިޔާރު އޭނާ ސިފަކުރެއްވީ އަންހެނުންގެ ހައްގުތަކަށް އިހުތިރާމްނުކުރާ "ޖިންސީ ޝިކާރަވެރިއެއް"ގެ ގޮތުގައެވެ. މި ހުކުމުގެ ތިންބައިކުޅަ ދެބައި ފުރިހަމަކުރުމުން އޭނާއަށް މިނިވަންވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ނަމަވެސް، އެއީ ހަރުކަށި އުސޫލުތަކެއްގެ ދަށުންނެވެ.

އެންވީޑިއާގެ ސީއީއޯއާގެ މައްސަލަ އެފްބީއައި އިން ތަހުގީގުކުރަނީ

އެންވީޑިއާގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއަންގް އާއި ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަންހެނަކާ އޮތް ގުޅުން އެފްބީއައި އިން ތަހުގީގު ކުރަން ފެށުމާ ގުޅިގެން، އެ ކުންފުނީގެ ބާޒާރުގެ އަގުން 250 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވެއްޓިއްޖެއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ރައީސް ޓްރަމްޕް ހުއަންގްއާ ވާހަކަދައްކަވާފައިވާއިރު، އެންވީޑިއާ އިން ބުނަނީ މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުންފުނީގެ ސިއްރުތަކަށް ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށާއި ނަމަވެސް މިނިވަން ތަހުގީގެއް ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ.

މިސްރުގައި ދެ ރޭލު ޖެހި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ހަތަކަށް

މިޞްރުގެ ޖީޒާ ކައިރީގައި ދެ ރޭލު ޖެހި ހިނގި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއްގައި ހަތް މީހުން މަރުވެ، 100 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ޒަހަމްވެފައެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ރައީސް އަލް-ސީސީ ވަނީ މައްސަލަ ތަހުގީގުކޮށް އިހުމާލުވި ފަރާތްތަކަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައެވެ. އެ ސަރަހައްދުގެ ހޮސްޕިޓަލްތައް މިހާރު ވަނީ ހައި އެލާޓަށް ގެނެސްފައެވެ.

ރިޔާދުގެ މެދުތެރޭގައި ހުންނަ އަރަމްކޯ ޓަވަރަށް ހަމަލާދީފި

ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރިޔާދުގެ މަރުކަޒީ ސަރަހައްދުގައި ހުންނަ އަރަމްކޯ ޓަވަރަށް ހޫތީން ދިން ވައިގެ ހަމަލާއެއްގައި އެ އިމާރާތަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިއްޖެއެވެ. ސައުދީ ސަރުކާރުން މި ހަމަލާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާނުވާކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، ހޫތީން ވަނީ ރިޔާދުގެ އެއާޕޯޓަށާއި ތެޔޮ ރައްކާކުރާ މަރުކަޒުތަކަށްވެސް ހަމަލާދީފައިވާކަމަށް ބުނެފައެވެ. މި ހަމަލާތަކަކީ ޔަމަނަށް ސައުދީން ދިން ހަމަލާއެއްގެ ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން ދިން ހަމަލާތަކެކެވެ.

އިމިގްރޭޝަން ސިޔާސަތު "މާ ހަރުކަށި" ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެއްޖެ

އެމެރިކާގެ މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގައި ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ކުރިމަތިވި ނާކާމިޔާބީއަށްފަހު، ސަރުކާރުގެ އިމިގްރޭޝަން ސިޔާސަތުތަކަކީ "މާ ހަރުކަށި" ސިޔާސަތުތަކެއް ކަމަށް ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފިއެވެ. ބޯޑަރު ބެލެހެއްޓުމުގައި ކާމިޔާބީތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ގައުމުން ބޭރުކުރުމުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ ގޮތުން ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

އެންވީޑިއާ ސީއީއޯއާއި ޗައިނާ ޖާސޫސަކާ އޮތް ގުޅުން ތަހުގީގު ކުރަނީ

ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަންހެނަކާ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވި މައްސަލައިގައި، އެންވީޑިއާގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއަންގްގެ މައްސަލަ އެ ކުންފުނިން މިނިވަންކަމާއެކު ތަހުގީގު ކުރަން ފަށައިފިއެވެ. މި މައްސަލައިގައި ޖެންސަން އާއިލާގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިފައިވާއިރު، ގައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ މައުލޫމާތެއް ބޭރުވެފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް އަދި ފެންނަން ނެތް ކަމަށް އެ ކުންފުނީގެ ބޯޑުން ބުނެއެވެ.

ޓައިޓޭނިކްގެ އިންޝުއަރެންސް ޕޮލިސީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނީލަމަށް

ޓައިޓޭނިކް ބޯޓު އަޑިއަށް ދިއުމުގެ 19 ދުވަސް ކުރިން އެ ބޯޓުގެ ހަލް އިންޝުއަރެންސް ކުރި ލިޔުމުގެ ކޮޕީއެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނީލަމެއްގައި ވިއްކާލަން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހު ބާއްވާ މި ނީލަމުގައި، މި ތާރީޚީ ލިޔުން 30،000 އާއި 50،000 އިނގިރޭސި ޕައުންޑާ ދެމެދުގެ އަގަކަށް ވިކޭނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox