ގަތަރުގެ ކުރީގެ އަމީރު ޝައިޚް ހަމަދު ބިން ޚަލީފާ އަވަހާރަވެއްޖެ

Jul 12, 2026, 4:31 PM
ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ގަތަރުގެ ކުރީގެ އަމީރު ޝައިޚް ހަމަދު ބިން ޚަލީފާ އައްޘާނީ، އުމުރުން 74 އަހަރުގައި އަވަހާރަވެއްޖެ އެވެ. 

އާދީއްތަ ދުވަހު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި އެ ގައުމުން ބުނެފައިވަނީ ޝައިޚް ހަމަދު ބިން ޚަލީފާ އައްޘާނީ އަވަހާރަވީ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި ކަމަށެވެ. 

ކުރީގެ އަމީރު އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، ހޯމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ހަތަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ގަތަރުގައި ގައުމީ ހިތާމައިގެ ދުވަސްތައް ވަނީ އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. މި މުއްދަތުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކާއި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތައް ބަންދުވާނެ ކަމަށާއި، ގައުމީ ދިދަ ބައިދަނޑިއަށް ތިރިކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް އެ ގައުމުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

މިނިވަން މުއްސަނދި ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ގަތަރު ތަރައްގީކުރުމުގެ މައިގަނޑު ބާނީއަކީ، 1995 އިން 2013 އަށް އެ ގައުމުގައި ވެރިކަން ކުރެއްވި ޝައިޚް ހަމަދެވެ.

އެމަނިކުފާނުގެ ޒައާމަތުގައި ގަތަރަށް ވަނީ އިގްތިސާދީ، އިޖުތިމާއީ އަދި ސަގާފީ ގޮތުން ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބި، ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި އެ ގައުމުގެ ގަދަރު އުފުލިގެން ގޮސްފަ އެވެ.

ޝައިޚް ހަމަދުގެ ވެރިކަމުގައި ގަތަރުން ވަނީ އިގްތިސާދީ ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ކޮށް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގިނަ ގައުމުތަކަކާއެކު ވަރުގަދަ ގުޅުންތަކެއް ގާއިމުކޮށްފަ އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ދައުރުގައި ގަތަރު ވެގެންދިޔައީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ގުދުރަތީ ގޭސް އެކްސްޕޯޓްކުރާ ގައުމަށެވެ.

މިއަދު ގަތަރުގެ ސިޔާސީ ނުފޫޒު އުތުރު އެފްރިކާ އާއި، މެދުއިރުމައްޗާއި އޭޝިއާގެ ގިނަ ސަރަހައްދުތަކަކަށް ވަނީ ފެތުރިފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، 2022 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އެންމެ މަގުބޫލު ކުޅިވަރު މުބާރާތް ކަމަށްވާ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ގަތަރުގައި ބޭއްވިއިރު، އެ މުބާރާތުގެ ފެށުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ޝައިޚް ހަމަދަށް ސަޕޯޓަރުންގެ ފަރާތުން ވަނީ ހޫނު މަރުހަބާއެއް ކިޔާފަ އެވެ.

އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި 1996 ވަނަ އަހަރު އަލްޖަޒީރާ ނިއުސް ޗެނަލް އުފެއްދެވިއިރު، މަދު އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި އެ ޗެނަލް ވެގެންދިޔައީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ މީޑިއާ ނެޓްވޯކްތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ނެޓްވޯކަށެވެ.

ޝައިޚް ހަމަދުގެ ޒައާމަތުގައި 2004 ވަނަ އަހަރު ގަތަރުގެ ފުރަތަމަ ދާއިމީ ގާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލައި، މުނިސިޕަލް އިންތިޚާބުތައް ތައާރަފުކުރެއްވި އެވެ. އެ އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުލުމާއި ކެންޑިޑޭޓުންގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު އަންހެނުންނަށް ވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދެއްވި އެވެ.

ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ ރަސްކަމުގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް، 2013 ވަނަ އަހަރު ޝައިޚް ހަމަދު ވަނީ އަމިއްލަފުޅަށް ވެރިކަމުން ދުރުވެވަޑައިގެން، އޭރު އުމުރުން 33 އަހަރުގެ ދަރިކަލުން ޝައިޚް ތަމީމް ބިން ހަމަދު އައްޘާނީއާ ވެރިކަން ހަވާލުކުރައްވާފަ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ހަގިން ފޭސްއަށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ދައުވާކޮށްފި

އެކަށީގެންވާ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނެތި އޭއައި މޮޑެލްތައް ތަރައްގީކޮށް އާންމުން ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅި ކަމަށް ބުނެ، ކެލިފޯނިއާގެ އެޓާނީ ޖެނެރަލް އޯޕަންއޭއައިއާ ދެކޮޅަށް ދައުވާ އުފުލައިފިއެވެ. މި ދައުވާގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ އޯޕަންއޭއައިގެ އެޖެންޓުންތަކެއް "ހަގިން ފޭސް" ގެ ނިޒާމަށް ވަދެ ދިން ހަމަލާއަކަށްވާއިރު، މިއީ އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓަކުން އޭއައި ކުންފުންޏަކާ ދެކޮޅަށް ކުރި ފުރަތަމަ ދައުވާއެވެ.

އިންޑިއާ: އޭއައި ބޭނުންކޮށް ބިމާއި މަގުގެ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު

އިންޑިއާގެ ސްޓާޓްއަޕްތަކުން އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން ބިމުގެ ރެކޯޑުތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، މަގުތަކުގައި ހުންނަ ވަޅުގަނޑުތައް ދެނެގަތުން ފަދަ އިޖުތިމާއީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް އަންނަނީ ހައްލު ހޯދައިދެމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ސިއްހީ ދާއިރާގައި ލެބް ރިޕޯޓުތައް ތަރުޖަމާކުރުމާއި ބަލިމަޑުކަން ދެނެގަތުމަށް ވެސް މި ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ލުއިފަސޭހަ ނިޒާމުތަކެއް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ.

އެޕްސްޓީން އަމިއްލަ އަށް މަރުވީއެއް ނޫން: ފޮރެންސިކް މާހިރު

ޖެފްރީ އެޕްސްޓީންގެ ހަށިގަނޑުން ފެންނަން ހުރި ނިޝާންތަކަށް ބަލާއިރު، އޭނާ މަރުވީ އަމިއްލައަށް ނޫން ކަމަށާއި މީހަކު އޭނާ މަރާލީ ކަމަށް ފޮރެންސިކް މާހިރު ޕްރޮފެސަރު މައިކަލް ފްރީމަން ބުނެފިއެވެ. ނަމަވެސް، އެޕްސްޓީންގެ އޮޓޯޕްސީ ހެދި މެޑިކަލް އެގްޒެމިނަރު އަދިވެސް ވިދާޅުވަނީ އެއީ ދަންޖެހިގެން އަމިއްލައަށް މަރުވުމެއް ކަމަށެވެ. މި އާ ދިރާސާ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވަނީ އެޕްސްޓީންގެ ބޭބެ ފޯރުކޮށްދިން މެޑިކަލް ފައިލްތަކާއި ފޮޓޯތަކުގެ އެހީގައެވެ.

މެކްސިކޯގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޑްރަގު ލޯޑު ފީލިކްސް ގަޔާޑޯ މަރުވެއްޖ

މެކްސިކޯގެ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކޮންޓްރޯލްކުރި "ގުއަޑަލަހާރާ ކާޓެލް" ގެ ބާނީ، މިގޭލް އަންހެލް ފީލިކްސް ގަލާޑޯ އުމުރުން 80 އަހަރުގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. "ދަ ގޯޑްފާދާ" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވި ގަލާޑޯ މަރުވީ، އެމެރިކާގެ ޑީއީއޭ އެޖެންޓަކު މަރާލި މައްސަލައިގައި 40 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒުކުރަމުން ދަނިކޮށް ސިއްހީ ހާލަތު ގޯސްވެގެންނެވެ. އޭނާއަކީ މެކްސިކޯ އާއި ކޮލަމްބިއާގެ ކާޓެލްތައް ގުޅުވައިދީ، އެމެރިކާއަށް މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމުގެ ނިޒާމު އެންމެ ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ހިންގި ނުފޫޒުގަދަ ލީޑަރެވެ.

ޖެންސެން ހުއާން އަނބުރާ މަގާމަށް ގެނައުމަށް ކެމްޕޭނެއް

އެންވީޑިއާގެ ސީއީއޯ ޖެންސަން ހުއާން، އޭނާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކެއް ފަޅާއަރައި މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާ ގުޅިގެން، އޭނާ އަނބުރާ މަގާމަށް ގެނައުމަށް ބޮޑު ކެމްޕޭނެއް ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. އީލޮން މަސްކް ފަދަ މަޝްހޫރު ޝަޚުސިއްޔަތުންނާއި ގިނަ އަދަދެއްގެ މުވައްޒަފުން ބައިވެރިވާ މި ކެމްޕޭނުގައި ގޮވާލަނީ، މިނިވަން ތަހުގީގެއް ނިމެންދެން އޭނާ މަގާމުގައި ބެހެއްޓުމަށެވެ.

މެގަސްޕީޑުން އެލިސް ހުއާން 2025 ގައި ވަކިވެފައިވޭ

ޗައިނާގެ ޖާސޫސެއް ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ އެލިސް ހުއާން، މެގަސްޕީޑް ކުންފުނީގެ މަގާމުން ވަކިވެފައިވާ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ އެކްސްޕޯޓް ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފަށް ޗައިނާއަށް އޭއައި ޗިޕްތައް ފޯރުކޮށްދިން ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި މެގަސްޕީޑުން ވަނީ އެތެރޭގެ ތަހުގީގެއް ފަށާފައެވެ.

ދޮންބާސް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ނޭޓޯ މެންބަރުކަން ދިނުމުގެ ހުށަހެޅުމެއް

ޔޫކްރެއިންގެ ދޮންބާސް ސަރަހައްދު ރަޝިއާއަށް ދޫކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ގައުމަށް ނޭޓޯގެ މެންބަރުކަން ދިނުމުގެ ހުށަހަޅުމެއް އެމެރިކާގެ މަންދޫބުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ރައީސް ޒެލެންސްކީ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. މިފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް ދާނީ ގައުމުގެ ސަލާމަތާއި އާރާސްތުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ލިބި، ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަކުން އެކަން ފާސްވެއްޖެނަމަ ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox