ދަންވަރު ހޭލައި އުޅުމަކީ ހިތުގެ ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވާ ކަމެއް

Jan 30, 2026, 1:14 AM
ދަންވަރު ހޭލައި އުޅުމަކީ ހިތުގެ ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވާ ކަމެއް

މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ހިތުގެ ބަލިތަކެވެ. އެހެންކަމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ނުރައްކާތަކާއި އެ ނުރައްކާތަކުގައި އިންސާނުންގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދާ މިންވަރު ދަށް ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ދެނެގަތުމަށް ސައެންސްވެރިން ދިރާސާތައް ކުރާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެއެވެ.

ޖާނަލް އޮފް އެމެރިކަން ހާޓް އެސޯސިއޭޝަންގައި ދާދި ފަހުން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ނިދުމުގެ އާދަ ގެންގުޅޭ ގޮތުން ވެސް ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވެއެވެ. ދުވާލުގެ ކުރީކޮޅުގައި ނުވަތަ މެންދުރު ކުރީގެ ވަގުތުތަކުގައި ބޮޑަށް ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅޭ މީހުންނާއި މެންދުރާއި އިރު އޮއްސުމާ ދެމެދު ބޮޑަށް ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅޭ މީހުންނާއި ރޭގަނޑުގެ ނިދި ނަގާލާފައި މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ސިއްހީ މައްސަލަތައް އެންމެ ގިނައިން ދިމާވަނީ ރޭގަނޑު ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅޭ މީހުންނަށެވެ.

މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިކުރި މީހުންގެ 14 އަހަރުގެ މައުލޫމާތުތައް ދިރާސާކުރުމުން އެނގުނީ މެންދުރު ފަހު މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހުންނާ އަޅައި ބަލާއިރު، ރޭގަނޑު ނިދި ނަގާލާފައި މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ހިތުގެ ބަލިތައް ނުވަތަ ސްޓްރޯކެއް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ 16 އިންސައްތަ އިތުރުކަމެވެ.

މި ދިރާސާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ލައްވާފައިވާ ހަޔަވީ ގަޑި (ބަޔޮލޮޖިކަލް ކްލޮކް)އާ ހިލާފަށް އެމީހެއްގެ މަސައްކަތުގެ އާދަތައް ގެންގުޅޭ ނަމަ، ސިކުނޑިން ރާވައިދޭ ހަށިގަނޑުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބުރޫ އަރައި ސިއްހީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެއެވެ. މީގެ މާނައަކީ، އިންސާނާގެ ހަޔަވީ ގަޑި ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ ގޮތުން ރޭގަނޑުގެ ވަގުތަކީ ނިދައި އަރާމުކޮށްގެން، އަނެއް ދުވަހުގެ މަސައްކަތަށް ހަށިގަނޑު ތައްޔާރުކުރާ ވަގުތެވެ.

މިއާ ހިލާފަށް އެ ވަގުތުގައި އަރާމުނުކޮށް ހަށިގަނޑުގެ ވަރުބަލިކަން ފިލުވުމަށް ގުދުރަތުން ލައްވާފައިވާ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ރަނގަޅަށް ނުހިފައި، އެ ވަގުތު ވެސް މަސައްކަތުގައި އަވަދިނެތި އުޅޭ ނަމަ، އެމީހެއްގެ ސިކުނޑިއަށް ޕްރެޝަރު ބޮޑުވެއެވެ. ސިކުނޑީގެ ހާސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުން އިތުރުވެ، ސިއްހީ މައްސަލަތަކަށް މަގު ފަހިވެއެވެ.

ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި ނުނިދައި އުޅޭ މީހުންގެ ކިބައިގައި އެންމެ ގިނައިން އަށަގަންނަ ނުބައި އާދަތަކަކީ، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމާއި ބަނގުރާ ބުއިމާއި، ސިއްހަތަށް ގެއްލުން ދެނިވި ކާނާ ބޭނުންކުރުމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެކި ޒާތްޒާތުގެ ތައްޔާރީ ކާނާތައް ހިމެނެއެވެ.

އޭގެ އިތުރުން މީހާގެ މިޒާޖު ޚަރާބުކޮށްލާ ޒާތުގެ ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް މެދުވެރިކުރުވައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެންޒައިޓީ އާއި ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތައް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަކީ ހިތުގެ މައްސަލަތަކަށް މަގު ފަހިކުރާ ކަންކަމެވެ.

ރޭގަނޑުގެ ނިދި ނަގާލާފައި މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހުންގެ ހިތުގެ ބަލިތައް އިތުރުވަނީ، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ އަށް ކަންތަކަށް ސަމާލުކަން ނުދެވޭތީއެވެ. އެއީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރުމާއި، ރަނގަޅު ފުން ނިންޖަކުން ނިދުމާއި، އުމުރާއި އިސްކޮޅާ އެއްވަރަށް ބަރުދަން ބެހެއްޓުމާއި، ކޮލެސްޓެރޯލް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ލޭގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ ނިސްބަތް ކޮންޓްރޯލް މިންގަނޑުގައި ހިފެހެއްޓުމާއި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ސިއްހީ މިންގަނޑުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މުސްކުޅިވުމުން ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރުމަށް ތިރީހުގެ އަހަރުތައް މުހިންމު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ނިދި ހަމަކުރުން ފަދަ ރަނގަޅު އާދަތައް އަށަގަންނުވައިފިނަމަ، މުސްކުޅިވާއިރު ދިމާވާ ބަލިތަކުން ދުރުވެ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ވަރުގަދަކޮށް، އުމުރުން 90 އަހަރާ ހަމައަށްވެސް ތަކުލީފެއް ނެތި ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ މުހިންމު ފުރުސަތެއްކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް ކުރިމަތިވަނީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ

އަމީރު ހެރީ އާއި މޭގަންއާ މެދު މީޑިއާއިން އަމަލުކުރަމުންދަނީ ޑަޔާނާއާ މެދު ވެސް އަމަލުކުރި ފަދަ އިހާނެތި ގޮތަކަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ހާދިސާއިން މީޑިއާތަކުން އިބުރަތް ހާސިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށާއި، މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox