އެއްގަމު މަހަކީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވެދާނެ

Jan 22, 2026, 8:22 AM
އެއްގަމު މަހަކީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ވެދާނެ

އެއްގަމު މަހާއި އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކެއުމަކީ، ހަށިގަނޑު ފަލަވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިކުރުވަފާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ސައެންޓިފިކް މައުލޫމާތުތައް ބުނާ ގޮތުން ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުގައި އެކުލެވޭ ޕްރޮޓީނަކީ އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގެ މަސްތަކާއި ކަށިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދިނުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ.

މީގެ ކުރީގެ ބައެއް ދިރާސާތަކުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮކަންމަތީގައި މީހާގެ އުމުރު ދިގުވުމުގައި މައިގަނޑު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ ގަސްގަހާގެހީގެ ބައިތަކުން އުފެދޭ އަދި އުފައްދާ ކާނާއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތަރުކާރީ، މޭވާ ފަލަމަޑި އަދި ފަތްޕިލާވެއްޔާއި އެ ތަކެތިން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ.

ނަމަވެސް ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ކުރި ދިރާސާއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން މީހާގެ އުމުރު ދިގުވުމާ ގުޅިފައިވަނީ އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ އެއްގަމު މަހާއި، ދޫނި ސޫފާސޫފީގެ ބިހާއި ކިރުގެ ބާވަތްތަކާއި އެ ތަކެތިން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތަކެވެ. ހާއްސަކޮށް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ތެރެއިން ބަރުދަން ލުއި މީހުންނަށް މި ބާވަތްތަކުން ލިބޭ މަންފާ ބޮޑެވެ.

Advertisement

މިހާތަނަށް ސައެންސްވެރިން އިރުޝާދު ދެމުން އައީ، ދުޅަހެޔޮކަންމަތީގައި ހުންނަން ބޭނުން ނަމަ، ގަސްގަހާގެހީގެ ކާނާއަށް ބަރޯސާވުމަށެވެ. ނަމަވެސް ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި އެގައުމުގައި ތިބި 100 އަހަރުން މަތީގެ ގިނަ މީހުންނަކީ، ކާނާގެ ގޮތުގައި އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ ބައިތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންނެވެ.

ދިރާސާތައް ދައްކާ ގޮތުގައި އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ މަހަކީ، ހަށިގަނޑު މުސްކުޅިވުމާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ މުހިންމު މޮލިކިއުލް ކަމަށްވާ (mTOR) އަށް އަސަރު ފޯރުވާ އެމިނޯ އެސިޑްގެ ބާވަތްތަކުން މުއްސަނދިވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މީގެ ކުރީގެ އެތައް ދިރާސާއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ކެއުމުގައި އެއްގަމު މަސް ބޭނުން ނުކުރުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުކުރުމަކީ ހިތުގެ ބަލި ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކޮށްދީ، މީހާގެ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

އެއާއެކު އެ ދިރާސާތަކުގައި ބާރުއަޅާފައި އޮންނަނީ ގަސްގަހާގެހީގެ ބައިތައް ކެއުމުގައި ގިނަކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް ގަސްގަހާގެހީގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާއަށް އެކަނި ބަރޯސާވުމަކީ، ހަށިގަނޑުގެ މަސްތަކުގެ ބާރު ދެރަވެ، ވަރަށް އާދައިގެ ލޮޅުމެއްގައި ވެސް ކަށިތަކުގައި ރެނދުލައި ނުވަތަ ކަށި ބިންދައިގެން ދިޔުމަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް މިކަމުގެ ނުރައްކާ ވަކިން ބޮޑެވެ.

އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހެއްގެ ކަށިގަނޑެއްގައި ރެނދެއް ލައިފިއްޔާ ނުވަތަ ބިންދައިގެން ހިނގައްޖެ ނަމަ، އެ ކަށިގަނޑެއް ފަސޭހަވުމަށް އެތައް ދުވަހެއް ނަގައެވެ. އެހެންކަމުން، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް މެދުވެރިވާ މިފަދަ މައްސަލަތަކުން އެމީހުން ސަލާމަތް ކުރެވޭނީ އެމީހުންގެ ގައިގެ މަސްތަކާއި ކަށިތައް ވެސް ވަރުގަދަވެގެން ކަމަށް ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ދެކެއެވެ.

ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ކުރި ދިރާސާގައި އެ ގައުމުގެ ސިއްހީ މައުލޫމާތު އެއްކުރާ މަރުކަޒީ އިދާރާގައި ހުރި މައުލޫމާތުގެ ތެރެއިން އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންގެ މައުލޫމާތު ދިރާސާކުރިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފުރާނާލައިގެން ނެގި 5203 މީހުންނަކީ 1998 ވަނަ އަހަރުގައި އުމުރުން 80 އަހަރުން މައްޗަށް ގޮސްފައި ތިބި މީހުންނެވެ. އެއިން އެއްވެސް މީހަކީ އެ އުމުރަށް ދިޔައިރު ވެސް، ހިތުގެ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް، ހަކުރުބަލި ނުވަތަ ކެންސަރު ބަލީގެ އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިނުވެ ތިބި މީހުންނެވެ.

އޭގެ ތެރެއިން 80 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ އާންމު ގޮތެއްގައި ކެއުމުގައި އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ މަހާއި ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާ ބޭނުންކުރި މީހުންނެވެ. ބާކީ ތިބި 20 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ގަސްގަހާގެހީގެ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން ތަރުކާރީ އާއި ގޮވާމުގެ ބައިތަކާއި، ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން އެއްގަމު މަސް ފިޔަވައި އެހެން ތަކެތި ކައި އުޅުނު މީހުންނެވެ.

މިއެންމެންގެ މައުލޫމާތު އަޅައިކިޔުމަށް ފަހު ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި އެ އެންމެންގެ ސިއްހީ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން އުމުރުން 100 އަހަރާ ހަމައަށް ދިރިތިބޭނެ ކަމަށް ބެލެވެނީ، އެއްގަމު މަހާއި ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންނެވެ. ތަރުކާރީ އާއި ގަހުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާއަށް ބަރޯސާވާ މީހުންގެ ތެރެއިން 100 އަހަރަށް ދިރިތިބޭ މީހުންގެ އެވްރެޖް ނިސްބަތަކީ 24 އިންސައްތައެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، އިސްކޮޅާއި އުމުރަށް ބަލާއިރު ބަރުދަން ލުއިކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ މީހުންގެ ތެރެއިން އެއްގަމު މަހާއި ޖަނަވާރުގެ ބައިތަކުން އުފައްދާ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކާ މީހުންގެ ތެރެއިން 100 އަހަރަށް ދިރިތިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ނިސްބަތަކީ 30 އިންސައްތައެވެ. އެމީހުންގެ ކާނާގައި އެއްގަމު ޖަނަވާރުގެ ބައިތައް އެކުލެވޭ މިންވަރު އިތުރު ކުރުމުން، އެމީހުންގެ އުމުރު އެއަށް ވުރެ ދިގުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ވެސް ޗައިނާގެ ސައެންސްވެރިން ގަބޫލުކުރެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ހެދި ސައިންސްވެރިންނަށް އިނާމު

ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް އަލީގެ އެހީގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ގޮތް ނުވަތަ "އޮޕްޓޯޖެނެޓިކްސް" ހޯއްދެވި ތިން ސައިންސްވެރިއަކަށް މިއަހަރުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ނޯބެލް އިނާމު ވަނީ އަރުވާފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ސިއްރުތަކާއި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެ، ނިއުރޯސައިންސްގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެނާޖީ ޑްރިންކްގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ޑޮކްޓަރުން ކަންބޮޑުވުމުގައި

އެނާޖީ ޑްރިންކް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވަމުންދާތީ، އެފަދަ ބުއިންތައް އިޝްތިހާރުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޑޮކްޓަރުން ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން ފަދަ ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާތީ، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން މިފަދަ ބުއިންތަކާ މުޅިން ދުރުވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.

އެފްބީއައި ޑިރެކްޓަރު، ލަވަކިޔުންތެރިޔަކާ ކައިވެނިކުރަނީ

އެފްބީއައިގެ ޑިރެކްޓަރު ކާޝް ޕަޓޭލް އާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ، ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ކިޔުންތެރިޔާ އެލެކްސިސް ވިލްކިންސް އެންގޭޖްވެފައިވާކަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވާ ވިލްކިންސް އާއި ޕަޓޭލްގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ އާންމުވެފައި މިވަނީ، ރަސްމީ ދަތުރުތަކުން ބޭރުގައި ސަރުކާރުގެ ޖެޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ ޕަޓޭލްއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

20 ޑޮލަރެއް ނޫން "ކީއްވެ"

މަގުމަތިން ފެންނަމުންދާ 20 ޑޮލަރުގެ ނޫޓުތަކަކީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހު އޮލިމްޕަހުގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރި އުކުޅެއް. އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމަކީ ގިނަ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސްތަކެއް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

ނަދާލްއަކީ މާޖިދުގެ ދަރިއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ މާޖިދުގެ ބައްޕަ މުޖްތަބާގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅުކަން މާޖިދު ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ހަގީގަތް ގަބޫލުކުރަން ނަދާލް ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، މާޖިދު ވަނީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓާއި ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތައް އޭނާއަށް ދައްކާފައެވެ. މި ލިޔުންތަކުން ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ނަދާލްއަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބި، މުޅި މީހާ އައްސިވެގެންދިޔައެވެ.

ބަނދަރެއްގައި ތާށިވި މިޔަރެއް ބަލަން 600،000 މީހުން ޖަމާވެއްޖެ

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ބުސާން ބަނދަރުގެ ހަނި ސަރަހައްދެއްގައި ތާށިވެފައިވާ 3.5 މީޓަރުގެ މިޔަރެއް ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެފައިވާއިރު، އެ މިޔަރު ބަލާލުމަށް 600،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް ޖަމާވެފައެވެ. ތިން ހަފުތާ ވަންދެން އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ މި މިޔަރު އަމިއްލައަށް ކަނޑަށް ނުކުމެގެންދާނެ ކަމަށް ރެސްކިއު ޓީމުން މިހާރު އުންމީދުކުރާއިރު، މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ "ބްރޮންޒް ވޭލާ" ބާވަތުގެ މިޔަރެއް ކަމަށް މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.

ސްޓްރޭ ކިޑްސް ވެސް ގްރެމީ އެވޯޑް ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ކޭ-ޕޮޕް ބޭންޑް "ސްޓްރޭ ކިޑްސް" އިން 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ގްރެމީ އެވޯޑްސް ބޮއިކޮޓްކުރަން ނިންމައި، އެވޯޑަށް އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ނުފޮނުވުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ އޭޝިއާގެ މިއުޒިކަށް ގްރެމީން އަލަށް ތައާރަފުކުރި ކެޓަގަރީގެ ސަބަބުން މިއުޒިކް އެކަހެރިވާ ކަމަށް ބުނެ، ބީޓީއެސް އިން ފެށި ބޮއިކޮޓްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ބޭންޑުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ އެވޯޑް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި ސަޕޯޓަރުން އުފާކޮށްދިނުމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox