ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖައްސާ ސަބަބު ދެނެގަނެވިއްޖެ

Dec 19, 2025, 2:37 AM
ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖައްސާ ސަބަބު ދެނެގަނެވިއްޖެ

ގުރުދާ (ކިޑްނީ) އަށް ޖެހޭ ތަފާތު ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބާވަތަކީ ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ނުވަތަ ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް (ސީކޭޑީ) އެވެ. ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލީގެ ގޮތުގައި ބަލަނީ، ތިން މަސް ދުވަހަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ގުރުދާގެ މަސައްކަތްކުރުން ދަށްވުމުން، ނުވަތަ އެހާ މުއްދަތަށް ގުރުދާއަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައި ހުރުމުންނެވެ.

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކުގެ ތެރެއިން، ރެޔެއް ދުވާލެއް ނެތި ސައުވީސް ގަޑިއިރު ހުއްޓުމެއް ނެތި މަސައްކަތް ކުރާ އެއް ގުނަވަނަކީ ގުރުދާއެވެ. ހިޔާލަށް ވެސް ނުގެނެވޭހައި ބުރަކޮށް ގުރުދާ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އިންސާނާގެ އަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތަކުން އެމަސައްކަތް އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެސްވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އެންމެ ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރާ އެއް ގުނަވަނަކީ ގުރުދާއެވެ.

އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ގުރުދާ މަސައްކަތް ކުރަނީ ފުރޭންޏެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ކުންޏާއި ވިހަތައް ލޭގެ ތެރެއިން ފުރާނައި ލޭ ސާފުކުރުމެވެ. އަދި ލޭގެ ތެރެއިން ފުރާނައިގެން ނަގާ ކުންޏާއި ވިހަތައް، ނަޖިސް ބޭރުކުރާ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ފޮނުވައިދިނުމެވެ. އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދެނީ މި މަސައްކަތުންނެވެ.

މާނައަކީ، އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންނުވާ އެއްޗެހި ކައިބޮއެ ހަދާ ނަމަ، އެތަކެތީގެ ނުރައްކަލުން ހަށިގަނޑު ސަލާމަތް ކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ގުރުދާއިން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް އިތުރުވެއެވެ. ހަކުރު ގިނައިން ހުންނަ ލުއި ބުއިންތަކާއި ސަރުބިއާއި ތެޔޮ އެކުލެވޭ ކާނާތައް ކާ ވަރަކަށް، ލޭގެ ތެރެއިން އެތަކެތި ފުރާނައި ބޭރުކުރުމަށްޓަކައި ގުރުދާގެ މަސައްކަތް އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ.

ނަމަވެސް ވަކި ވަރަކަށް މަސައްކަތް ބުރަވެ، އޮބިނޯންނަ ވަރުވީމާ ގުރުދާއަށް ވެސް ގެއްލުންތަކެއް ލިބެއެވެ. އެ ގެއްލުންތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ގޮތް މެދުވެރިވުމުން އެހެރީ ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ނުވަތަ ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް (ސީކޭޑީ) ޖެހިފައި ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން ނިންމައެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު އެވްރެޖްކޮށް ކޮންމެ 10 މީހަކުން އެކަކަށް އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލައެކެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލު ނުކުރެވި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ނަމަ، ހިތާއި ލޭ ދައުރުކުރުމުގެ ނިޒާމަށް މައްސަލަ ޖެހި އުމުރު ކުރުވާ ގޮތްވެއެވެ.

ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖެހޭ ހާލަތުގައި ގުރުދާގެ މަސައްކަތް ދަށްކޮށްލަނީ ފައިބްރޯސިސް ކިޔާ ހަރަކާތެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ހާލަތު މެދުވެރިވަނީ، ހަލާކުވެފައި ހުންނަ ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ހަށިގަނޑު މަސައްކަތް ފެށުމުން، އެޓިޝޫތައް ފަސޭހަވުމުގެ ބަދަލުގައި ސްކާރ ޓިޝޫ (ފައިބްރަސް ޓިޝޫ) އުފެދެން ފެށުމުންނެވެ. އިތުރު ސްކާރ ޓިޝޫތައް އުފެދުމުން ގުރުދާގެ މަސައްކަތް އިތުރަށް ހީނަރުވެއެވެ.

އެޑިންބަރާ ޔުނިވަސިޓީގެ ސައެންސްވެރިންގެ ޓީމުން ބުނާ (މިހާރު Knowridge ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ) ގޮތުގައި ގުރުދާއަށް މިހާލަތު މެދުވެރިކުރުވަނީ އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް (Indian Hedgehog) ކިޔާ ޕްރޮޓީނެކެވެ. ގުރުދާއަށް ގެއްލުމެއް ލިބުމުން ނުވަތަ ގުރުދާގެ އުމުރު ދޮށިވުމުން މި ބާވަތުގެ ޕްރޮޓީންތައް އިތުރުވެއެވެ. މި ޕްރޮޓީންތައް އިތުރުވުމުން، ފައިބްރޯސިސްގެ ހާލަތު މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބައްޔާއި ހިތުގެ މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް މި ޕްރޮޓީން ހުންނަނީ، އެވްރެޖްކޮށް ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރަށް ވުރެ މާ މަތީގައެވެ. އެހެންކަމުން، ޑޮކްޓަރުން ލަފާކުރަނީ، ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބައްޔާއި ހިތުގެ ބަލިތައް ޖައްސާ މައިގަނޑު މެދުވެރިއަކީ އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް ކިޔާ ޕްރޮޓީން ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، މީދަލުގެ ހަށިގަނޑުގައި ސައެންސްވެރިން ކުރި އަޖުމަބެލުމުގެ ތަހުލީލުތަކުން ވަނީ އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ފެނިފައެވެ. މީދަލުގައި ހުންނަ ހެޖްހޮގް ޕްރޮޓީންގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުމުން، އެސޮރުމެންގެ ގުރުދާގައި ލަކުނުލުން ނުވަތަ ސްކާރ ޓިޝޫ އުފެދުން ހުއްޓެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ގުރުދާގެ މަސައްކަތަށް އިތުރު ކުރިއެރުން ލިބެން ފަށައެވެ.

އެހެންކަމުން ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ މީހުންނަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ވެސް، އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް ޕްރޮޓީނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފަރުވާ ކުރުމުން، އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރެވޭނެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ގަބޫލުކުރެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މިއީ އަދި އެންމެ ޅަފަތުގެ ދިރާސާއަކަށްވާތީ، މިކަން ކަށަވަރުކޮށް ފަރުވާގެ އަމާޒު ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި އިތުރު ދިރާސާތައްކޮށް، ހަގީގަތް އިތުރަށް ކަށަވަރުކުރުން މުހިންމު ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ދެކެއެވެ.

އެހެނީ ޖަނަވާރެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ކަމެއް އަޖުމަބެލުމުން ނުކުންނަ ނަތީޖާއަކީ، އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ބަރާބަރަށް ހިމުންވާނެ ނަތީޖާއަކަށް ނުވާތީ އާއި، އެ ޕްރޮޓީނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފަރުވާ ދޭނަމަ، ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑު ވެސް ތަފާތުވާނެތީއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މި ހޯދުނު އައު ހޯދުމަކީ، ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ތަހައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް ލިބުނު އުންމީދަކަށް ވާނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

"އެވެޓާ"ގެ އާ ސީރީޒް އިއުލާންކޮށްފި

މަގުބޫލު "އެވެޓާ" ފްރެންޗައިޒްގެ އާ އެނިމޭޓެޑް ސީރީޒް "އެވެޓާ ކުރުކް: ވޭވް އޮފް ކޭއޯސް" ނިއުޔޯކް ކޮމިކް ކޮންގައި ވަނީ އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. ޕެރަމައުންޓް ޕްލަސް އިން ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ސީރީޒްގައި ފެންނާނީ ގުދުރަތީ ބާރުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރާ ނުކިޔަމަންތެރި ފުރާވަރުގެ އެވެޓާއެއްގެ ވާހަކައެވެ.

ވައިލެޓްގެ ލޯބީގެ ވާހަކަ ގެނެސްދޭން "ބްރިޖަޓަން"ގެ ސީރީޒެއް

މަޝްހޫރު "ބްރިޖަޓަން" ސީރީޒްގެ ވައިލެޓް ބްރިޖަޓަންގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރާއި އޭނާގެ ލޯބީގެ ވާހަކައަށް ބިނާކޮށް އާ ސްޕިން-އޮފް ސީރީޒްއެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ނެޓްފްލިކްސް އިން ވަނީ ފަށާފައެވެ. ޝޮންޑާ ރައިމްސް ޕްރޮޑިއުސްކުރާ މި ލިމިޓެޑް ސީރީޒްގައި ފެނިގެންދާނީ ވައިލެޓް އާއި އެޑްމަންޑް ބްރިޖަޓަންގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަތަކެވެ.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

މި ވާހަކަކޮޅުން ފެންނަނީ އިވާން އާއި މައިރާ ބެލްކަނީގައި ތިބެގެން ލީން އާއި ނަދާލްގެ ވާހަކަ ދައްކާ މަންޒަރެވެ. އިވާންގެ މަޑުމައިތިރިކަމާއި ގާތްކަމުގެ ސަބަބުން މައިރާއަށް އުފާވެރި އިހުސާސްތަކެއް ކުރެވުނުއިރު، އެމީހުންގެ މެދުގައި ބަދަލުކުރެވުނީ ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ އާދައިގެ ވާހަކަތަކެކެވެ.

194 އަހަރުވީ "ޖޮނަތަން" ގެ ދިގު އުމުރުގެ ސިއްރު ހޯދައިފި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އެއްގަމު ޖަނަވާރު "ޖޮނަތަން" ގެ ދިގު އުމުރުގެ ސިއްރަކީ އޭގެ ޖެނެޓިކް ސިފަތަކާއި ސެލްތައް ޒުވާންކަންމަތީ ދެމެހެއްޓުމުގެ ގާބިލުކަން ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި 194 އަހަރުވީ މި ކަހަނބުގެ ޑީއެންއޭ މަރާމާތުކުރުމާއި ހަށިގަނޑުގެ މުހިންމު ނިޒާމުތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކަކީ އޭތި އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިނަ ދުވަހު ދިރިހުރުމަށް އެހީތެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެވެ.

ބޮމުގެ އިންޒާރަކާ ގުޅިގެން ކޮންސެޓް ކުއްލި ގޮތަކަށް ކެންސަލް

އެމެރިކާގެ ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ތަރި އެލާ ލެންގްލީ، އޮކްލަހޯމާގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތް ކޮންސެޓެއް ބޮމުގެ އިންޒާރަކާ ގުޅިގެން ކުއްލި ގޮތަކަށް ކެންސަލްކޮށްފިއެވެ. މި ފިޔަވަޅު އެޅީ ސަޕޯޓަރުންނާއި މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވާއިރު، ފުލުހުން ދަނީ މި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.

ކިނބިއްސެއްގެ ބާރުމިން: ހީކުރާ ވަރަށް ވުރެ މާ ބާރުގަދަ!

ކިނބިއްސަކީ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ވަންނަ ބޭރުގެ މާއްދާތަކުން ހަށިގަނޑު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ބާރުގަދަ ނިޒާމެކެވެ. ކިނބިއްސެއްގެ އަޑު ގާތްގަނޑަކަށް 90 ޑެސިބެލްއަށް އަރާއިރު، އޭގެ ވައިގެ ދުވެލި ގަޑިއަކު 100 މޭލުގެ ބާރުމިނުގައި ހުރެ، އޭގެން ބޭރުވާ ފެންތިކިތައް 26 ފޫޓު ދުރަށް ދަތުރުކުރެއެވެ.

އެއްވަނަ ލިބުނީ އޭއައި ވީޑިއޯއަކަށް ކަން ފަޅައިއަރައިފި

ނިކޮންގެ 'ސްމޯލް ވޯލްޑް އިން މޯޝަން' މުބާރާތުން އެއްވަނަ ހޯދި ވީޑިއޯއަކީ ޖެނެރޭޓިވް އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ އެއްޗެއްކަން ފަޅާއެރުމުން، އެ ފަރާތް މުބާރާތުން ވަނީ ޑިސްކޮލިފައިކޮށްފައެވެ. ސައިންޓިސްޓުންތަކެއް ހުށަހެޅި ޝަކުވާތަކާ ގުޅިގެން ހިންގި ތަހުގީގަށްފަހު ނިކޮންއިން މި ނިންމުން ނިންމީ، މުބާރާތަށް ހުށަހަޅާ އުފެއްދުންތަކުގައި އޭއައި ބޭނުންކުރުމަކީ ގަވާއިދާ ހިލާފު ކަމަކަށް ވާތީއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox