ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖައްސާ ސަބަބު ދެނެގަނެވިއްޖެ

Dec 19, 2025, 2:37 AM
ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖައްސާ ސަބަބު ދެނެގަނެވިއްޖެ

ގުރުދާ (ކިޑްނީ) އަށް ޖެހޭ ތަފާތު ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބާވަތަކީ ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ނުވަތަ ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް (ސީކޭޑީ) އެވެ. ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލީގެ ގޮތުގައި ބަލަނީ، ތިން މަސް ދުވަހަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ގުރުދާގެ މަސައްކަތްކުރުން ދަށްވުމުން، ނުވަތަ އެހާ މުއްދަތަށް ގުރުދާއަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައި ހުރުމުންނެވެ.

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކުގެ ތެރެއިން، ރެޔެއް ދުވާލެއް ނެތި ސައުވީސް ގަޑިއިރު ހުއްޓުމެއް ނެތި މަސައްކަތް ކުރާ އެއް ގުނަވަނަކީ ގުރުދާއެވެ. ހިޔާލަށް ވެސް ނުގެނެވޭހައި ބުރަކޮށް ގުރުދާ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އިންސާނާގެ އަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތަކުން އެމަސައްކަތް އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެސްވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އެންމެ ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރާ އެއް ގުނަވަނަކީ ގުރުދާއެވެ.

އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ގުރުދާ މަސައްކަތް ކުރަނީ ފުރޭންޏެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ކުންޏާއި ވިހަތައް ލޭގެ ތެރެއިން ފުރާނައި ލޭ ސާފުކުރުމެވެ. އަދި ލޭގެ ތެރެއިން ފުރާނައިގެން ނަގާ ކުންޏާއި ވިހަތައް، ނަޖިސް ބޭރުކުރާ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ފޮނުވައިދިނުމެވެ. އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދެނީ މި މަސައްކަތުންނެވެ.

Advertisement

މާނައަކީ، އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންނުވާ އެއްޗެހި ކައިބޮއެ ހަދާ ނަމަ، އެތަކެތީގެ ނުރައްކަލުން ހަށިގަނޑު ސަލާމަތް ކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ގުރުދާއިން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް އިތުރުވެއެވެ. ހަކުރު ގިނައިން ހުންނަ ލުއި ބުއިންތަކާއި ސަރުބިއާއި ތެޔޮ އެކުލެވޭ ކާނާތައް ކާ ވަރަކަށް، ލޭގެ ތެރެއިން އެތަކެތި ފުރާނައި ބޭރުކުރުމަށްޓަކައި ގުރުދާގެ މަސައްކަތް އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ.

ނަމަވެސް ވަކި ވަރަކަށް މަސައްކަތް ބުރަވެ، އޮބިނޯންނަ ވަރުވީމާ ގުރުދާއަށް ވެސް ގެއްލުންތަކެއް ލިބެއެވެ. އެ ގެއްލުންތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ގޮތް މެދުވެރިވުމުން އެހެރީ ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ނުވަތަ ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް (ސީކޭޑީ) ޖެހިފައި ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން ނިންމައެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު އެވްރެޖްކޮށް ކޮންމެ 10 މީހަކުން އެކަކަށް އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލައެކެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލު ނުކުރެވި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ ނަމަ، ހިތާއި ލޭ ދައުރުކުރުމުގެ ނިޒާމަށް މައްސަލަ ޖެހި އުމުރު ކުރުވާ ގޮތްވެއެވެ.

ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ޖެހޭ ހާލަތުގައި ގުރުދާގެ މަސައްކަތް ދަށްކޮށްލަނީ ފައިބްރޯސިސް ކިޔާ ހަރަކާތެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ހާލަތު މެދުވެރިވަނީ، ހަލާކުވެފައި ހުންނަ ޓިޝޫތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ހަށިގަނޑު މަސައްކަތް ފެށުމުން، އެޓިޝޫތައް ފަސޭހަވުމުގެ ބަދަލުގައި ސްކާރ ޓިޝޫ (ފައިބްރަސް ޓިޝޫ) އުފެދެން ފެށުމުންނެވެ. އިތުރު ސްކާރ ޓިޝޫތައް އުފެދުމުން ގުރުދާގެ މަސައްކަތް އިތުރަށް ހީނަރުވެއެވެ.

އެޑިންބަރާ ޔުނިވަސިޓީގެ ސައެންސްވެރިންގެ ޓީމުން ބުނާ (މިހާރު Knowridge ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ) ގޮތުގައި ގުރުދާއަށް މިހާލަތު މެދުވެރިކުރުވަނީ އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް (Indian Hedgehog) ކިޔާ ޕްރޮޓީނެކެވެ. ގުރުދާއަށް ގެއްލުމެއް ލިބުމުން ނުވަތަ ގުރުދާގެ އުމުރު ދޮށިވުމުން މި ބާވަތުގެ ޕްރޮޓީންތައް އިތުރުވެއެވެ. މި ޕްރޮޓީންތައް އިތުރުވުމުން، ފައިބްރޯސިސްގެ ހާލަތު މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބައްޔާއި ހިތުގެ މައްސަލަތައް ހުންނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް މި ޕްރޮޓީން ހުންނަނީ، އެވްރެޖްކޮށް ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރަށް ވުރެ މާ މަތީގައެވެ. އެހެންކަމުން، ޑޮކްޓަރުން ލަފާކުރަނީ، ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބައްޔާއި ހިތުގެ ބަލިތައް ޖައްސާ މައިގަނޑު މެދުވެރިއަކީ އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް ކިޔާ ޕްރޮޓީން ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް، މީދަލުގެ ހަށިގަނޑުގައި ސައެންސްވެރިން ކުރި އަޖުމަބެލުމުގެ ތަހުލީލުތަކުން ވަނީ އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ފެނިފައެވެ. މީދަލުގައި ހުންނަ ހެޖްހޮގް ޕްރޮޓީންގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުމުން، އެސޮރުމެންގެ ގުރުދާގައި ލަކުނުލުން ނުވަތަ ސްކާރ ޓިޝޫ އުފެދުން ހުއްޓެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ގުރުދާގެ މަސައްކަތަށް އިތުރު ކުރިއެރުން ލިބެން ފަށައެވެ.

އެހެންކަމުން ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ މީހުންނަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ވެސް، އިންޑިއަން ހެޖްހޮގް ޕްރޮޓީނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފަރުވާ ކުރުމުން، އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރެވޭނެ ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ގަބޫލުކުރެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މިއީ އަދި އެންމެ ޅަފަތުގެ ދިރާސާއަކަށްވާތީ، މިކަން ކަށަވަރުކޮށް ފަރުވާގެ އަމާޒު ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި އިތުރު ދިރާސާތައްކޮށް، ހަގީގަތް އިތުރަށް ކަށަވަރުކުރުން މުހިންމު ކަމަށް ސައެންސްވެރިން ދެކެއެވެ.

އެހެނީ ޖަނަވާރެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ކަމެއް އަޖުމަބެލުމުން ނުކުންނަ ނަތީޖާއަކީ، އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑަށް ބަރާބަރަށް ހިމުންވާނެ ނަތީޖާއަކަށް ނުވާތީ އާއި، އެ ޕްރޮޓީނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފަރުވާ ދޭނަމަ، ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑު ވެސް ތަފާތުވާނެތީއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މި ހޯދުނު އައު ހޯދުމަކީ، ދުވަސްވީ ގުރުދާ ބަލި ތަހައްމަލުކުރާ މީހުންނަށް ލިބުނު އުންމީދަކަށް ވާނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox