ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހުން 800 މިލިއަނަށް އަރަނީ

Nov 12, 2025, 8:14 AM
ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހުން 800 މިލިއަނަށް އަރަނީ

ކިޑްނީގެ ތަފާތު ބަލިތަކުގައި ދިގު މުއްދަތެއް ހޭދަކުރަންޖެހިފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު އާދަޔާ ޚިލާފަށް އިތުރުވެ، އެކަން ހައްލުކުރުމަށް އެކަށޭނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅޭތީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ ސައެންސްވެރިން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަން ފަށައިފި އެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރެއްގައި އެއްކުރި މައުލޫމާތުތައް ތަހުލީލުކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި ދިގު މުއްދަތަށް ކިޑްނީ ބަލި ތަހައްމަލުކުރަންޖެހިފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު 800 މިލިއަނާ ކައިރިވެއްޖެއެވެ. އަދި މިއީ އެންމެ ގިނައިން މީހުން މަރުވާ ދިހަ ބަލީގެ ތެރޭގައި މިހާރު ހިމެނޭ ބައްޔެއް ކަމަށް ވެސް ސައެންސްވެރިން ބުނެއެވެ.

ކިޑްނީ ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ނުކުރުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު 1990 ވަނަ އަހަރު ހުރީ 378 މިލިއަންގައެވެ. ނަމަވެސް އޭރު ދުނިޔޭގައި ދިރިއުޅެމުން ދިޔަ ޖީލު، މިހާރު މުސްކުޅިވެ ދުނިޔޭގެ އާބާދީ ވެސް މިހާރު އިތުރުވެފައިވާ އިރު، 2023 ވަނަ އަހަރު އެ އަދަދު ވަނީ 788 މިލިއަނަށް އަރައިފައެވެ.

Advertisement

މިއަދަދު މައްޗަށް ދިޔުމާއެކު، ދިގު މުއްދަތަށް ތަހައްމަލުކުރަންޖެހޭ ކިޑްނީގެ ބަލިތައް (ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް) މިހާރު ހިމެނިފައިވަނީ، އެންމެ ގިނައިން މީހުން މަރުވުމަށް މެދުވެރިވާ 10 ބަލީގެ ތެރޭގައެވެ.

ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ގްލަސްގޯ އާއި ވޮޝިންޓަން ޔުނިވަސިޓީގެ ދިރާސާ ޓީމުތައް ގުޅިގެން ކުދި ދިރާސާއިން ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި، ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކިޑްނީ ބަލިވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވަނީ، ހަށިގަނޑުގައި ދައުރުވާ ލޭގައި އެކުލެވޭ ކުނިބުންޏާއި ބޭކާރު ދިޔަތައް ލެއިން ވަކިކުރުމުގެ ގާބިލުކަން މަޑުމަޑުން ދަށްވާން ފެށުމުންނެވެ. ނަމަވެސް ވަރަށް އާދައިގެ މިންވަރަކަށް މި މައްސަލަ ކުރިމަތިވިޔަސް، އެކަމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް މާ ބޮޑު ވޭނެއް ނުލިބޭތީ ގިނަފަހަރަށް އެކަން ފާހަގައެއް ނުކުރެއެވެ.

ނަމަވެސް ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވުމުން، ކިޑްނީ ފެއިލްވެ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ޑައިލިސިސް ހަދަން މަޖުބޫރުވެއެވެ. ނުވަތަ ކިޑްނީ ބަދަލުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ވެއްޖެ ނަމަ، ކިޑްނީ ބަދަލުކުރަންޖެހެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، މުޅި ދުނިޔޭގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު، ބޮޑެތި މީހުންނޭ މިކިޔާ އުމުރުފުރާގެ ގާތްގަނޑަކަށް 14 ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް ތަހައްމަލުކުރަމުން ދާ މީހުންނެވެ. މިހާތަނަށް ލިބެން ހުރި މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު، 2023 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް، މި ބަލީގައި 1.5 މިލިއަން މީހުން މަރުވިއެވެ. މިއީ 1993 ވަނަ އަހަރާ އަޅައި ބަލާއިރު ހަ ޕަސެންޓުގެ އިތުރުވުމެކެވެ.

ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިސީސް އަކީ މިހާރު ވަރަށް އާންމު، އަދި ފުރާނައަށް ގެއްލުން ދެނިވި ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި މިހާރު ގުނަންޖެހޭ ބައްޔެއް ކަމަށް ދިރާސާ ޓީމުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މާނައަކީ، ކެންސަރާއި ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސިކުނޑީގެ ބަލިތަކުގެ ގިންތީގައި ގުނަންޖެހިފައިވާ، ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. އެހެންކަމުން ދޭދޭ ގައުމުތަކުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ މީހުންގެ ސަމާލުކަން މިމައްސަލައަށް ބޭނުންވާ ކަމަށް އެ ޓީމުން ބުނެއެވެ.

ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގައި މަރުވާ މީހުންގެ ނިސްބަތް މިހާރު ހުރި މިންވަރަށް ބަލައި، 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދާއިރު އެ އަދަދުން ތިން ބައިކުޅަ އެއްބައި މަދުކުރުމަށް، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ލަނޑުދަނޑި ހާސިލުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ކިޑްނީ ބަލިތައް ވެސް، މިދިޔަ މެއި މަހު އެ ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ހިމަނައިފައެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް، މިކަމަށް އެކަށޭނަ ހައްލެއް ހޯދޭނީ، މިބާވަތުގެ ބަލިތައް މިހާ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ ހަގީގީ ސަބަބުތައް ދެނެގަނެވިގެން ކަމަށް، ދިރާސާ ޓީމުން ބުނެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އުމުރުން 70 އަށް ދުޅަހެޔޮކޮށް ދިއުމަށް ސައިންސްވެރިން އިރުޝާދު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބަދަލުތައް އަންނަ ދުވަސްވަރަކަށް ވުމުން، މި އުމުރުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި ނިދުމުގެ އާދަތައް ރަނގަޅުކުރުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވާއިރު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ހުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަނގަޔާއި ދަތްތަކުގެ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި ނުރަނގަޅު އާދަތަކާ ދުރުހެލިވުމަކީ މުސްކުޅިވުމުން ކުރިމަތިވާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ އުމުރު ދިގުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ޖީޓީއޭ 6 ރެކޯޑް މާކްސްއަކާއެކު ނެރެފި

ތޭރަ އަހަރުގެ ދިގު އިންތިޒާރަކަށްފަހު ނެރުނު ޖީޓީއޭ 6 އަށް ރެކޯޑް މާކްސްއެއް ލިބި، ގޭމިން ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިފިއެވެ. މި ގޭމުގެ ގްރެފިކްސް އާއި ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ގޮތް ފުރިހަމަވުމުގެ އިތުރުން، މިއީ މި ސިލްސިލާގައި އަންހެން ކެރެކްޓަރަކަށް މައިގަނޑު ދައުރެއް ދިން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

މަސް ނުކައިވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑު ހޯދިދާނެ!

މަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ގޮވާމުގެ ބާވަތްތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދަގަނޑުގެ މާއްދާ ހޯދިދާނެކަން ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މިގޮތުން ކާނާ ތައްޔާރުކުރާ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ތަކެއްޗާއެކު ކެއުމަކީ ގަސްގަހާގެހިން ލިބޭ ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަންނަ މިންވަރު އިތުރުކޮށްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑަކަށް ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން

ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލު ކުޅޭނެ އާ އެކްޓަރަކަށް އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖައްސައި، 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރާ ބޮންޑު ސިލްސިލާގެ 26 ވަނަ ފިލްމު ޑެނިސް ވިލެނޫވް ޑައިރެކްޓްކުރާ ގޮތަށް އެމެޒޯން އެމްޖީއެމް އިން ވަނީ އިއުލާންކޮށްފައެވެ. މި ރޯލު ލިބުމަކީ ބޮޑު ޝަރަފެއް ކަމަށް ޕެޓިންސަން ބުނެފައިވާއިރު، މިއީ ޑެނިއަލް ކްރެއިގަށް ފަހު މި މަޝްހޫރު ޖާސޫސީ ރޯލުން ފެންނާނެ ހަތްވަނަ އެކްޓަރެވެ.

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox