ކުޑަކުދިންނާއި ސްކްރީން ޓައިމް: ނުރައްކާތެރި ގުޅުމެއް

ކުޑަ ކުއްޖަކު ޓެބްލެޓަކުން ވީޑިއޯ ބަލަނީ. -- ފޮޓޯ: ކެންވާ

ކުޑަ ކުއްޖަކު ޓެބްލެޓަކުން ވީޑިއޯ ބަލަނީ. -- ފޮޓޯ: ކެންވާ

ކުޑަކުދިން ގިނައިރު ސްކްރީނަށް ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ އެކުދިންގެ ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަމެއްކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައިފި އެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ކުރެވުނު ދިރާސާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހެދިފައިވާ ރިވިއުއަކުން މިކަން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ.

މި ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސްކްރީނަށް ގިނައިރު ވަގުތު ހޭދަކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ނަފުސާނީ މައްސަލަތައް އިތުރުވެ، އެ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އަނެއްކާވެސް ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުވެ އެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި ދައުރެއްކަމަށް މި ދިރާސާތަކުން ދައްކަ އެވެ.

Advertisement

ކުއީންސްލޭންޑް ޔުނިވަސިޓީ އާއި ނިއު ސައުތު ވޭލްސް ޔުނިވަސިޓީގެ ނަފުސާނީ ބަލިތަކުގެ ތަޖުރިބާކާރުން ހެދި މި މެޓާ-އެނަލިސިސްގައި، ދިގު މުއްދަތެއްގައި ކުރެވުނު 117 ދިރާސާގެ މައުލޫމާތު ހިމަނާފައިވެ އެވެ. މި ދިރާސާތަކުގައި 10 އަހަރުން ދަށުގެ 292,000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކުދިން ބައިވެރިވެފައިވެ އެވެ. މި ދިރާސާއަކީ ޑިޖިޓަލް އާދަތަކާއި ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ދެމެދު ހުރި ގުޅުން ދެނެގަތުމަށް ކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދިރާސާއެ ކެވެ.

މި ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގޭމް ކުޅުމާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ބެލުމާއި، ވީޑިއޯ ބެލުމާއި، އޮންލައިންކޮށް ކިޔެވުމަށް ގިނައިރު ހޭދަކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ކަންބޮޑުވުމާއި، ހިތާމަވެރިކަމާއި، ރުޅިގަދަވުމާއި، ހައިޕައެކްޓިވްވުން ފަދަ މައްސަލަތައް އިތުރުވެ އެވެ. މިފަދަ ނަފުސާނީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ކުދިން، އެ މައްސަލަތަކުން އަރައިގަތުމަށް ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުކުރާކަމަށް ވެސް ދިރާސާތަކުން ދައްކަ އެވެ.

ކުއީންސްލޭންޑް ޔުނިވަސިޓީގެ ސްކޫލް އޮފް ސައިކޮލޮޖީގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރު މައިކަލް ނޯޓެލް ވިދާޅުވީ ކުޑަކުދިން ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު ދަނީ އިތުރުވަމުން ކަމަށާއި، މިއީ މަޖާކުރުމާއި، ކިޔެވުމާއި، ރައްޓެހިންނާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުން ފަދަ ކަންކަމަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު ކަމަށެވެ. އަދި ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެ، އެ މައްސަލަތައް ހުންނަ ކުދިން އެކަންކަމުން އަރައިގަތުމަށް ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުކުރާކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސްކްރީން ޓައިމްގެ ނުރައްކާ، އުމުރުން ދުވަސްވާ ވަރަކަށް އިތުރުވެ އެވެ. ހަ އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުދިންނަށް ސްކްރީން ޓައިމްގެ ސަބަބުން ނަފުސާނީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އަންހެން ކުދިންނަށް ކަންބޮޑުވުމާއި، އަމިއްލަ އިތުބާރު ނެތިދިއުން ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވިއިރު، ފިރިހެން ކުދިންނަށް ރުޅިގަދަވުމާއި، ހައިޕައެކްޓިވިޓީ ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އަދި ގޭމް ކުޅުމާއި، ހާއްސަކޮށް އަވަސް އަދި ވާދަވެރި ގޭމްތަކުން މިފަދަ މައްސަލަތައް އިތުރުވާކަމަށްވެސް މި ދިރާސާތަކުން ދައްކަ އެވެ.

މައިކަލް ނޯޓެލް ވިދާޅުވީ ސްކްރީން ޓައިމް ކުޑަކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އެކަނި ހައްލެއް ނޫން ކަމަށާއި، ކުޑަކުދިން ސްކްރީނަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުކުރާ ސަބަބުތައް ދެނެގަނެ، އެކަންކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުން މުހިންމު ކަމަށެވެ. އަދި މައިންބަފައިންނާއި، މުދައްރިސުންނާއި، ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ސަމާލުކަން ދީ، ކުޑަކުދިންގެ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން މުހިންމު ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ދިރާސާ ޝާއިޢުކޮށްފައިވަނީ 'ސައިކޮލޮޖިކަލް ބުލެޓިން' ޖާނަލްގަ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މުސްކުޅިވުމުން ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރުމަށް ތިރީހުގެ އަހަރުތައް މުހިންމު

އުމުރުން 30 ގެ އަހަރުތަކުގައި ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ނިދި ހަމަކުރުން ފަދަ ރަނގަޅު އާދަތައް އަށަގަންނުވައިފިނަމަ، މުސްކުޅިވާއިރު ދިމާވާ ބަލިތަކުން ދުރުވެ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ވަރުގަދަކޮށް، އުމުރުން 90 އަހަރާ ހަމައަށްވެސް ތަކުލީފެއް ނެތި ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ މުހިންމު ފުރުސަތެއްކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ހެރީ އާއި މޭގަންއަށް ކުރިމަތިވަނީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ

އަމީރު ހެރީ އާއި މޭގަންއާ މެދު މީޑިއާއިން އަމަލުކުރަމުންދަނީ ޑަޔާނާއާ މެދު ވެސް އަމަލުކުރި ފަދަ އިހާނެތި ގޮތަކަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޑަޔާނާގެ ހިތްދަތި ހާދިސާއިން މީޑިއާތަކުން އިބުރަތް ހާސިލުކުރަންޖެހޭ ކަމަށާއި، މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

ރޭގަނޑު ހަމަނިދި ހޯދުމުން ހިތުގެ ބަލިތަކުން ދުރުކޮށްދޭ

ހަމަނިދި ހޯދުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުންބުއިމުގެ އާދަތައް ބެހެއްޓުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. ރޭގަނޑު އިތުރަށް ނިދުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކޮށްދީ ލޭހޮޅިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.

އެޑް ޝީރަން އާއްމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދެފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކި މެކްލްމޯ ޓުއާއިން ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ހެދި، އެޑް ޝީރަން އާންމުންގެ ކިބައިން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. ޝީރަން ބުނީ މެކްލްމޯ ވަކިކުރީ ޕްރޮމޯޓަރުން ކަމަށާއި، މި މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް ގޯސްތަކެއް ހެދިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭނާގެ މިއުޒިކަކީ ސިޔާސީ ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެއްބައިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗަކަށް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ.

ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" އަލުން ދައްކާލައި ނީލަމަށް

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ މަޝްހޫރު "ރިވެންޖް ޑްރެސް" ނީލަން ކިޔުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ އެކި ސިޓީތަކުގައި ދައްކާލުމުގެ ދަތުރު ލަންޑަނުން ފަށައިފިއެވެ. މި ހެދުން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހު ނީލަން ކިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ޑަޔާނާ އަވަހާރަވުމާ ގުޅޭގޮތުން ކިންގް ޗާލްސްގެ މައްޗަށް އާ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެވިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

އެޒްޓެކް ލިޔުމެއް 186 އަހަރަށްފަހު މެކްސިކޯއަށް

ސްޕޭނުގެ އިސްތިއުމާރީ ދުވަސްވަރުގެ އެޒްޓެކް ހަޟާރަތުގެ ތާރީޚު ކިޔައިދޭ "ކޯޑެކްސް އަޒްކަޓިޓްލާން" ކުރެހުން، 186 އަހަރަށްފަހު ފަރަންސޭސިވިލާތުން މެކްސިކޯއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. މި ލިޔުން މެކްސިކޯއަށް ދޫކުރީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ގުޅުމަށް 200 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން، ދެ ގައުމުގެ އާސާރީ ދެ ލިޔުމެއް ވަގުތީގޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ވި އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.

ކޮއްކޯފުޅުގެ ފޮތުގައިވާ ތުހުމަތުތައް ގަނޑުވަރުން ދޮގުކޮށްފި

ޕްރިންސަސް ޑަޔާނާގެ ކޮއްކޯފުޅު އާލް ޗާލްސް ސްޕެންސާ ނެރުއްވާ ފޮތެއްގައި، ޑަޔާނާގެ ޖަނާޒާގެ ކުރިން ރަސްގެފާނު ޗާލްސް ދެއްކެވި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަތަކެއް ބަކިންހަމް ޕެލެސްއިން ދޮގުކޮށްފިއެވެ. ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އާއިލާގެ މީހަކު ވަކިވުމުން ލިބޭ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ކަންކަން ހަނދާން ހުންނަ ގޮތަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަމަށް ރަސްގެފާނު ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox