އާސަންދައިގެ ހަރަދު އަންނަ އަހަރު ހަތަރު ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެ ކަމަށް އޮޑިޓް އޮފީހުން ނެރުނު އާސަންދައިގެ ޕާފޯމަންސް އޮޑިޓްގައި ލަފާކޮށްފި އެވެ.

އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނީ އަންނަ އަހަރު ދައުލަތުން ބޭސްފަރުވާއަށް ކުރާ ހަރަދު 10 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، ދައުލަތުން އާސަންދައަށްކުރާ ހަރަދު އަންނަ އަހަރަށް ހަތަރު ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެ ކަމަށް ލަފާ ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.

"2027 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތުން ބޭސްފަރުވާއަށް ކުރާ ހަރަދު 10 ބިލިއަނަށް އަރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، މިއީ 2019 އާ އަޅައިބަލައިއިރު 116 ޕަސަންޓަށް އިތުރު އަދަދެއްކަން ފާހަގަކުރަން. ދައުލަތުން އާސަންދައަށް ކުރާ ހަރަދު 2027 ވަނަ އަހަރު ހަތަރު ބިލިއަނަށް އަރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، މިއީ 2019 އާ އަޅައިބަލައިއިރު 62 ޕަސަންޓު އިތުރު އަދަދެއްކަން ފާހަގަކުރެވޭ،" އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ބުންޏެވެ.

ފާއިތުވި ހަ އަހަރަށް ބަލާއިރު އާސަންދަ ސްކީމަށް ބަޖެޓުކުރި އަދަދަށްވުރެ ސްކީމަށް ކުރެވުނު ހަރަދު އެއް އަހަރުން އަނެއް އަހަރަށް އިތުރުވާ ކަމަށާއި އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅިއްޖެނަމަ ހަރަދުތައް އިތުރުވެ، ސްކީމުގެ ދެމެހެއްޓިނިވި ކަމަށް އަސަރު ކުރާނެ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.

ސަރުކާރު ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ދައުލަތުން ކުރާ ހޭދަ ފިޔަވައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރަނީ އާސަންދައަށެވެ. އެގޮތުން 2019 އިން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އާސަންދައަށް ޖުމްލަ 16 ބިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފައިވާއިރު، އެއީ އެވްރެޖުކޮށް އަހަރަކު 2.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.

ސްކީމަށްކުރާ ހަރަދު އެއް އަހަރުން އަނެއް އަހަރަށް އިތުރުވާ ބައެއް ސަބަބުތައް:

• އައު ހިދުމަތްތަކާއި ބޭސްތައް ސްކީމަށް އިތުރުވުން.
• ސިއްހީ ހިދުމަތް ދިނުމުގެ ގާނޫނާއި އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ ބޭހުގެ މެކްސިމަމް ރީޓެއިލް ޕްރައިސް ކަނޑައެޅުމާއި ތަންފީޒުކުރުމުގެ ގަވާއިދަށް އަމަލުކޮށްފައި ނުވުން.
• ސްކީމް ހިންގުމުގައި ހަރުދަނާ ކޮންޓްރޯލްތަކެއް ގާއިމުވެފައި ނެތުން.
• އިޖުތިމާއީ ސިއްހީ އިންޝުއަރަންސްގެ ގައުމީ ނިޒާމުގެ ގާނޫނާ އެއްގޮތަށް ސްކީމް ފަރުމާކޮށް، ހިންގާފައި ނުވުން.
• ދެމެހެއްޓިނިވި ގޮތެއްގައި އާސަންދަ ސްކީމްގެ ހަރަދުތައް ހިފެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން ނަގާފައި ނުވުމާއި، މުއައްސަސާތައް ގުޅިގެން މަސައްކަތްކޮށްފައި ނުވުން.

ރިޕޯޓުގައި ބުނީ 2023 އަދި 2024 ވަނަ އަހަރު، ކުރީ އަހަރުތަކުގައި ފައިސާ ނުދައްކާ ހުރި ގިނަ ބިލްތަކަށް ފައިސާ ދައްކާފައިވީ ނަމަވެސް، ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ 640،608،347ރ. 2024 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިރު ހުރިކަމަށް އަދާޒާ ކުރެވެ އެވެ. އޭގެއިތުރުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު އެވްރެޖުކޮށް އަހަރަކު ހަތް ޕަސަންޓު އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.

"ސްކީމަށް ކުރެވުނު ހަރަދު އެއް އަހަރުން އަނެއް އަހަރަށް އިތުރުވަމުން ދިއުމާއި، ސްކީމުގެ ހިންގުމާއި މާލީ ކަންކަން ބަހައްޓަން ކޮށްފައިވަ ގޮތަށް ބެލައިއިރު ދެމެހެއްޓިނިވި ގޮތެއްގައި ސްކީމް ހިންގުމަށް ދަތިވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރަން،" ރިޕޯޓުގައި ބުންޏެވެ.

އަމިއްލަ ހޮސްޕިޓަލުތަކުން ދޭ ހިދުމަތްތަކަށް ކްރެޑިޓް މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ލިބުން ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ދެމެހެއްޓިނިވި ގޮތެއްގައި ހޮސްޕިޓަލްތައް ހިންގުމަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް އަމިއްލަ ހޮސްޕިޓަލްތަކުން އޮޑިޓަށް މައުލޫމާތު ދިން ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.

ފަރުވާ ހޯދާ ފަރާތްތަކުން ތަކުރާރުކޮށް އެއް ތަހުލީލުތަކެއް އެކި މަރުކަޒުތަކުން ހެދުމުގެ ސަބަބުން އާސަންދަ ސްކީމުން ކުރަން ޖެހޭ ހޭދަ އިތުރުވަމުންދާތީ، އެކަމަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ ކުޑަ ކުރުމަށާއި ސިއްހީ ހިދުމަތްތަކަށް އެކި ހޮސްޕިޓަލުތަކުން އެކި ނަންނަމުގައި އެކި އަގުތައް ޗާޖު ކުރާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާތީ އެކަން ހައްލުކުރަން ވެސް އަވަސް ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ.