ޑރ. ޖޮއޭން ޖަލްކެނަންގެ ސުވާލެއް އެބަ އޮތެވެ. ދިވެހިންނަށް ކޭކު ލިބިފައި އޭގެ ރަހަ ނުބެލޭންވީ ސަބަބަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
އިނގިރޭސި ބަހުގެ މުދައްރިސް އަދި ބަހުގެ އެކި ދިރާސާތައް ހަދާފައިވާ ފިންލޭންޑުގެ ސިލިންޔާވީއަށް އުފަން ޑރ. ޖޮއޭން މާލޭގައި މަސައްކަތް ކުރަން ފެށީ އޯގަސްޓް، 2021 ގަ އެވެ. ފިންލޭންޑުގައި އިނގިރޭސި ބަހުން، ކިޔަވައިދޭ ސަބަބު ދަނެގަތުމަށް ޕީއެޗްޑީ ތީސިސް ބިނާ ކުރި ޑރ. ޖޮއޭންއަށް ފާހަގީ، ދިވެހީންގެ މާދަރީ ބަސް މަޑުމަޑުން ދެ ވަނަ ބަހަކަށް ބަދަލުވަމުން އަންނަކަމުގެ ނިޝާންތަކެވެ.
"މައިންބަފައިންނަށް ކިޔާ ނަން މިހާރު އިނގިރޭސިއަށް ބަދަލުވަނީ. އެ ހިސާބުން ރަތް ބޮއްކެއް ދިއްލޭ. އަހަރުމެން ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކުރަންޖެހޭ. އޭގެ ފަހުން އަހަރެންގެ ވަށައިގެންވާ މާހައުލަށް އިތުރަށް ސަމާލުކަން ދިނިން. އަހަންނަށް ފާހަގަވި، ވިލިނގިލިން މާލެއަށް އަންނަ ފެރީގައި އުމުރުން ތިނެއް ނުވަތަ ހަތަރު އަހަރުގެ ކުދިން އެ ކުދިންގެ މައިންބަފައިންނާ ވާހަކަ ދައްކަނީ އިނގިރޭސި ބަހުން،" ފިންލޭންޑު އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލް މޯލްޑިވްސްގެ "އައުޓްސްޕީކް" ޕްރޮގްރާމުގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ޑރ. ޖޮއޭން ބުންޏެވެ.
ތައުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމުގައި 28 އަހަރު ހޭދަ ކުރައްވާފައިވާ ޑރ. ޖޮއޭންނަށް ފެނުނީ ދިވެހި ބަހަކީ ހަމައެކަނި ސަގާފީ ގޮތުން ބޭނުން ކުރާ ބަހަކަށް ބަދަލުވަމުންދާ މަންޒަރެވެ. އަދި ފެނުނީ ދިވެހި ބަހަށް ލިބެންޖެހޭ ހައްގު ގަދަރު މުޖްތަމައުގައި ނުލިބޭ މަންޒަރެވެ.
"ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުދިން، ދިވެހި ބަހުން ރަނގަޅަށް ވާހަކަ ދައްކަން ނޭނގިއްޖެޔާ ވަރަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ. ދިވެހި ބަސްވެފައި މި އޮތީ ސަގާފީ ބަސް އަދި އިހުސާސްތައް ބުނެދޭން ބޭނުން ކުރާ ބަހަކަށް. އެއާ ހިލާފަށް އިނގިރޭސި ބަސްވެފައި މި އޮތީ އެކެޑެމިޑް އަދި ޕްރޮފެޝަނަލިޒަމްއާ ގުޅިފައި އޮތް ބަހެއްގެ ގޮތުގައި. މިހެންވުމުގެ ސަބަބުން މީހުންނަށް ހީވަނީ އިނގިރޭސި ބަހާ އެއްވަރަށް ދިވެހި ބަހަށް އިހްތިރާމެއް ނޯވޭ،" ޑރ. ޖޮއޭންގެ އޭނާގެ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި ބުންޏެވެ.
މިހާރު މި އޮތް ގޮތަށް ކުރިމަގުގައި ކަންތައްވެއްޖެ ނަމަ އަދުގެ ކުޑަކުދިންނަށް ދިވެހި ސަގާފަތް ކުރިއަށް އޮތް ޖީލަށް ގެންގޮސްދެވިދާނެތޯ ޑރ. ޖޮއޭން ސުވާލު އުފެއްދި އެވެ.
"ދެން ފެންނާނީ ދިވެހި ބަހާއެކު އެވަރުގެ ގުޅުމެއް ނެތް ދިވެހި ޖީލެއް. ދިވެހި ބަހުގެ ހުނަރު ނެތިއްޔާ ކިހިނެއްތޯ އެމީހުންގެ މާމަ އާއި ކާފަމެންނާ ނުވަތަ މުނި މާމަ އާއި މުނި ކާފައާ ވާހަކަ ދައްކާނީ؟ އެ ކުދިންނަށް ދިވެހީންކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ ސަގާފީ ކަންކަން ކުރިއަށް އޮތް ޖީލަށް ފޯރުކޮށްދެވިދާނެތޯ؟،" އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ޑރ. ޖޮއޭން ހިއްސާ ކުރި އެވެ.
އެކަމަކު، މާދަރީ ބަސް، ދެ ވަނަ ބަހަކަށްވެ ނިމިދިޔަނުދީ ސަލާމަތް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ޑރ. ޖޮއޭން ގަބޫލު ކުރެ އެވެ. ފިންލޭންޑަކީ އޭގެ ރަނގަޅު މިސާލެއް ކަމަށް އޭނާ ދެކެ އެވެ.
"އަދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާލަތާއި ފިންލޭންޑުގެ ހާލަތާ ވަރަށް ތަފާތު. ފިންލޭންޑުގައި އިނގިރޭސި ދަސް ކުރަނީ މާދަރީ ބަހަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ގޮތަށް. އެހެންވެ އަހަރެން ހިތަށް އެރީ ފިންލޭންޑުގައި އަހަރެން ކުރިން ކުރި ކަހަލަ ދިރާސާއެއް ރާއްޖޭގައި ވެސް ހަދަން،" އޭނާ ކުރަން ބޭނުންވާ މަސައްކަތް ޑރ. ޖޮއޭން ކިޔައިދިނެވެ.
އޭނާ ބުނީ ފިންލޭންޑުގެ ތައުލީމީ ނިޒާމު ފަރުމާކޮށްފައި އޮންނަނީ ދަރިވަރުންނަށް މާދަރީ ބަސް ރަނގަޅަށް ދަސްވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދަރިވަރަށް ބޭނުންވާ އިނގިރޭސި އިލްމު ވެސް ލިބޭނެ ކަމަށް ޑރ. ޖޮއޭން ބުންޏެވެ.
"ބައިލިންގުއަލިޒަމްގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަހަރެން ހިތަށް އަރަނީ، ކީއްވެހޭ ރާއްޖޭގައި ބައިލިންގުއަލް ސިސްޓަމެއް ނެތީ، ދަރިވަރުން ދިވެހި ބަސް ކިޔަވައި، ދިވެހި ބަހުން އެ ކުދިން ޓެސްޓު ހަދާ، ދިވެހި ބަހުން ދިރާސާކޮށް އަދި އެ ހުރިހާ ކަމެއް އިނގިރޭސިން ވެސް ކުރެވޭނެ ފަދަ ގާބިލްކަން އުނގަންނައިދެވޭ ފަދަ ސިސްޓަމެއް،" އޭނާގެ ހިޔާލު ދިވެހިންނަށް އަމާޒު ކުރަމުން ޑރ. ޖޮއޭން ބުންޏެވެ.
"ފިންލޭންޑު މީހުންނަށް ކޭކު ލިބިފައި، އޭގެ ރަހަ ބަލަން ވެސް ފުރުސަތު ލިބޭ. ދިވެހިންނަށް ވެސް ހަމަ އެހެން ނުވާންވީ ކީއްވެ؟"
