ނޭޕާލްގެ އެވަރެސްޓް ސަރަހައްދުގައި ހިނގައިފާނެ ފެންބޮޑުވުމުގެ ކާރިސާއަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ގާއިމުކޮށްފައިވާ އިންޒާރުދޭ ނިޒާމު ހަލާކުވެ، ދަބަރު ޖަހަން ދޫކޮށްލުމުގެ ސަބަބުން އެތައް ހާސް ބައެއްގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅިފައިވާކަމަށް އެ ގައުމުގެ އޮފިޝަލުން އެއްބަސްވެއްޖެ އެވެ. މިއީ އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއް ހަރަދުކޮށްގެން ބިނާކުރި ނިޒާމެކެވެ. އދ. ގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ގާއިމުކުރި މި ނިޒާމު ބެލެހެއްޓުމުގައި އިހުމާލުވެފައިވާކަން ހާމަވީ، އެ ސަރަހައްދުގެ ރަށްތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ޝާޕާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާ ހަވާލާދީ ބީބީސީން ކުރި ތަހުގީގަކަށް ފަހުގަ އެވެ.
އެވަރެސްޓް ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ ނުރައްކާތެރި އިމްޖާ ގްލޭޝިއަލް ލޭކް ނުވަތަ ގަނޑުފެން ކޯރުން ފެން ބޭރުކޮށް، ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމުގެ މަޝްރޫއެއް 2016 ވަނަ އަހަރު ހިންގި ފަހުން، މިހާތަނަށް އެއްވެސް މަރާމާތެއް ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތެއް ކޮށްފައި ނުވާކަމަށް އެރަށު މީހުން ބުނެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އިންޒާރުދޭ ސައިރަން ޓަވަރުތަކުގައި ދަބަރު ޖަހައި ބައެއް ތަންތަނުން ބެޓެރިތައް ވަގަށް ނަގާފައިވާކަމަށްވެސް ރިޕޯޓުތައް ބުނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޯރުގެ ފެންގަނޑު ހުރި މިންވަރު ބަލައި މޯބައިލް ފޯނުތަކަށް އިންޒާރު ފޮނުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ސެޓެލައިޓް މައުލޫމާތު ފޮނުވާ ނިޒާމުވެސް އިތުބާރު ނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ބަލިކަށިވެފައިވާކަމަށް ނޭޕާލްގެ ހައިޑްރޮލޮޖީ އެންޑް މީޓިއޮރޮލޮޖީ ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ.
ކަނޑުގެ ސަތަހައަށްވުރެ 5،000 މީޓަރު އުހުގައި އޮންނަ އިމްޖާ ކޯރުގެ ފުންމިނުން 3.5 މީޓަރު މަދުކުރުމަށް 3.5 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫއެއް މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރިން ހިންގުނެވެ. ނަމަވެސް ދުނިޔެ ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން ހިމާލަޔާ ސަރަހައްދުގެ ގަނޑުފެންތައް ވިރުން އަވަސްވެ، މިފަދަ ކޯރުތައް ފުރިގެން ބޭރުވުމުގެ ބިރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑުވެފަ އެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި 2000 ވަނަ އަހަރަށްފަހު ގަނޑުފެން ވިރޭ މިންވަރު ވަނީ ދެގުނައަށް އިތުރުވެފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ފަރުބަދަތައް ގަދަޔަށް ގުޑައި، ކޯރުތައް ފަޅައިގެން ގޮސް ތިރީގައިވާ އަވަށްތަކާއި، ބްރިޖުތަކާއި، ފަތުރުވެރިން ހިނގާ މަގުތައް ދޮވެލުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
އިމްޖާ ކޯރު ފަޅައިގެން ގޮސްފިނަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ އަސަރުކުރާނެ އެއް އަވަށް ކަމަށްވާ ޗުކުންގްގެ ރައްޔިތުން ބުނާ ގޮތުގައި، ކޮންމެ އަހަރަކު މަރާމާތު ކުރާނެ ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް އެއްވެސް އޮފިޝަލަކު އެ ސަރަހައްދަށް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެ އެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ހަ އަވަށެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އިތުރުން، ކޮންމެ އަހަރަކު އެ ސަރަހައްދަށް ޒިޔާރަތްކުރާ 60،000 އަށްވުރެ ގިނަ ފަތުރުވެރިންގެ ފުރާނަ އޮތީ ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.
ނޭޕާލު ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ނިޒާމު މަރާމާތު ނުކުރެވި ވަނީ ބަޖެޓުގެ ތަދިކަމާ ހުރެ އެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ގަވާއިދުތަކަށް ބަދަލު ގެނެސް، ދުރު ހިސާބުތަކުގައި ހުންނަ މިފަދަ ނިޒާމުތައް ބެލެހެއްޓުމަށް މުވައްޒަފުންނަށް ބަޖެޓާއި ވަގުތު ހަމަޖައްސައިދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެ އެވެ. މި ނިޒާމުގެ ނާކާމިޔާބީއާ ގުޅިގެން ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައިވާއިރު، ޔޫއެންޑީޕީން ދަނީ ނޭޕާލްގެ އިތުރު ހަތަރު ސަރަހައްދެއްގައި މިފަދަ ނިޒާމުތައް ގާއިމުކުރުމަށް 36 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާ މަޝްރޫއެއް ފެށުމަށް ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. އެ އިދާރާއިން ބުނާ ގޮތުގައި އިމްޖާ މަޝްރޫއުން ލިބުނު ފިލާވަޅުތަކުގެ އެހީގައި އާ މަޝްރޫއުތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ހިންގުމަށް އިސްކަންދެވޭނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެވަރެސްޓް ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުން ބުނަނީ މިހާރުވެސް އެމީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް ފުރާނައާއި މުދަލަށް ގެއްލުންވެދާނެ ފަދަ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ކަމަށެވެ.
