12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯން ދިނުމަކީ ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް!

Dec 29, 2025, 1:35 AM
12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯން ދިނުމަކީ ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް!

އުމުރުން 12 އަހަރު ނުފުރޭ ކުދިންނަށް އަމިއްލަ ސްމާޓްފޯނެއް ހޯދައިދިނުމަކީ އެ ކުދިންގެ ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމަށް ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަމެއްކަން ދިރާސާއަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ.

ކުޑަކުދިންގެ ސިއްހަތާއި ދުޅަހެޔޮކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ އެއް ޖަމިއްޔާ, އެމެރިކަން އެކަޑަމީ އޮފް ޕީޑިއަޓްރިކްސްގެ ރަސްމީ މަޖައްލާ، "ޕީޑިއަޓްރިކްސް" ޖާނަލްގައި ޝާއިރުކުރި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަގު އުމުރުގައި ސްމާޓްފޯން ގެންގުޅުމަކީ ނަފުސާނީ ބަލިތަކާއި ފަލަވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކުރުވާ ކަމެކެވެ.

އެމެރިކާގެ 10,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކުދިންގެ ބައިވެރިކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، ސްމާޓްފޯން ގެންގުޅޭ 12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންގެ މެދުގައި، ފޯނު ނުގެންގުޅޭ ކުދިންނާ އަޅާބަލާއިރު ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަތަކާއި ނިދި ހަމަނުވުމުގެ މައްސަލަ ފެންނަ މިންވަރު މާ ބޮޑެވެ.

Advertisement

ދިރާސާއިން ހާމަވި މުހިންމު ބައެއް ކަންކަން؛

  • ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން 63.6 ޕަސެންޓު ކުދިންނަކީ އަމިއްލަ ސްމާޓްފޯނެއް ގެންގުޅޭ ކުދިން
  • އެވްރެޖްކޮށް ގިނަ ކުދިންނަށް ފޯނު ލިބިފައިވަނީ އުމުރުން 11 އަހަރުގައި
  • ކުއްޖާގެ އުމުރު ހަގުވި ވަރަކަށް، ފޯނުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ސިއްހީ ނުރައްކާތައް (ނިދި މަދުވުމާއި ފަލަވުން) އިތުރު

ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، މިފަދަ ކުދިންނަށް ނިދީގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާއިރު، ފޯނުގެ ނޮޓިފިކޭޝަންތަކާއި މާގިނައިން ސްކްރީން ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނިދުމަށް އުނދަގޫ ވުމާއި ނިދީގެ ފެންވަރު ދަށްވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުދިން ގޭތެރޭގައި ގިނަ ވަގުތު ފޯނަށް ހުސްވެފައި ތިބުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ކަސްރަތާއި ހަރަކާތްތެރިކަން މަދުވެ، ފަލަވެ އެވެ.

ކުދިންގެ އިޖުތިމާއީ ހުނަރުތަކަށް ބަލާއިރު، މާ ކުރިން ސްމާޓްފޯނަށް ހުށަހެޅުމަކީ އެހެން ކުދިންނާ ގުޅިގެން އުޅުމާއި، މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ހުނަރު ދަށްކުރުވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މި ދިރާސާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ނަފުސާނީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ސްމާޓްފޯން ބޭނުންކުރާ ކުދިންގެ ކިބައިން ހާސްކަމާއި، މޫޑު ބަދަލުވުމާއި، އަދި އުޅުމަށް އަންނަ ނޭދެވޭ ބަދަލުތައް ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. ގިނަ ވަގުތު ފޯނަށް ބަލަން ތިބުމުގެ ސަބަބުން ކަރުގެ މަސްތަކަށާއި ބުރަކަށީގެ ކަށިތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބައްޓަމަށް ބަދަލު އައުމާއި ލޮލަށް ބާރުބޮޑުވުން ފަދަ ކުރިން ކުޑަކުދިންގެ ފަރާތުން ނުފެންނަ ސިއްހީ މައްސަލަތައް މިހާރު ދަނީ އާންމުވަމުންނެވެ.

މި ނުރައްކާތަކުން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ބެލެނިވެރިންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުދިން ފޯނު ބޭނުންކުރާ ވަގުތު ލިމިޓްކުރުމާއި، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ފޯނާ ދުރު ހާއްސަ ވަގުތުތަކެއް ކަނޑައެޅުމާއި، އަދި ކުދިން އިންޓަނެޓް ބޭނުންކުރާ ގޮތް ގާތުން މޮނިޓަ ކުރުމަށް މާހިރުން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އޮލިމްޕަހުން "ދެވި" ނެރެނީ

މަރްޔަމް އައްޒަގެ ފުރަތަމަ ޕްރޮޑަކްޝަން ކަމަށްވާ ބިރުވެރި ފިލްމު "ދެވި" އޮލިމްޕަހުގައި ދައްކާ ނިންމާލުމަށް ތައްޔާރުވެ، ވަދާއީ ޝޯތަކުގެ ޓިކެޓް ވިއްކަން ފަށައިފިއެވެ. ބެލުންތެރިންގެ ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބެމުންދާ މި ފިލްމުގެ އެންމެ ފަހު ޝޯ އޮކްޓޯބަރު 25 ގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، މިއީ ފަންނީ ގޮތުން ގިނަ ކުރިއެރުންތަކެއް ދައްކުވައިދީފައިވާ ކާމިޔާބު އުފެއްދުމެކެވެ.

އިންޑިއާގެ ގޭންގަކުން ޓައިގާ ޝްރޮފަށް އަމާޒުކޮށް ބަޑި ޖަހައިފި

މުމްބާއީގެ ޖޫހޫ ސަރަހައްދުގައި ފިލްމީ ތަރި ޓައިގާ ޝްރޮފްގެ ކާރަށް އަމާޒުކޮށް ބަޑީގެ ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާއިރު، މި ހަމަލާއިން އޭނާ ސަލާމަތްވި ނަމަވެސް ޑްރައިވަރަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. ލޯރެންސް ބިޝްނޯއީގެ ގޭންގުން މި ހަމަލާގެ ޒިންމާ އުފުލާފައިވާއިރު، މިއީ ސަލްމާން ޚާނާއެކު މަސައްކަތް ނުކުރުމަށް ދިން އިންޒާރުތަކަށް އޭނާ ބޯނުލެނބުމުން ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. ފުލުހުން މިހާރު ދަނީ މި މައްސަލަ އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.

އަލް ޕަޗީނޯއަށް ލައިފްޓައިމް އެޗީވްމަންޓް އެވޯޑް ދޭން ނިންމައިފި

މަޝްހޫރު އެކްޓަރު އަލް ޕަޗީނޯ ފިލްމީ ދާއިރާގައި 60 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އެސްއޭޖީ-އޭއެފްޓީއާރުއޭގެ "ލައިފްޓައިމް އެޗީވްމަންޓް އެވޯޑް" އޭނާއަށް ދޭން ނިންމައިފިއެވެ. މި ޝަރަފުވެރި އެވޯޑް އޭނާއަށް އެރުވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ބާއްވާ 33 ވަނަ އެކްޓާ އެވޯޑްސް ރަސްމިއްޔާތުގައެވެ.

ލިއަމް ޕޭންގެ ހަނދާނުގައި ހެރީ ސްޓައިލްސްގެ އާ ލަވައެއް

މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ހެރީ ސްޓައިލްސް، އޭނާއާއެކު "ވަން ޑައިރެކްޝަން" ބޭންޑުގައި މަސައްކަތްކުރި ލިއަމް ޕޭން މަރުވިތާ ދެ އަހަރު ފުރުނު ދުވަހާ ދިމާކޮށް އޭނާގެ ހަނދާނުގައި އާ ލަވައެއް ހުށަހަޅައިދީފިއެވެ. ނިއުޔޯކުގެ މެޑިސަން ސްކޮޔާ ގާޑަންގައި ބޭއްވި ކޮންސެޓެއްގައި "ވަޓް އިޒް އިނަފް" ގެ ނަމުން ނަންދީފައިވާ މި ލަވަ ހުށަހަޅައިދެމުން، ސްޓައިލްސް ވަނީ ޕޭންއަކީ އޭނާގެ ކާމިޔާބީގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ގާތް އެކުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފައެވެ.

މުޒާހަރާ ކުރުމުން އެކްޓަރު އިމްރާން ޚާން އިންޑިއާއިން ބޭރުކުރަނީ

އިންޑިއާގެ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނާ ދެކޮޅަށް ކުރި ސިޔާސީ މުޒާހަރާއެއްގައި ބައިވެރިވެ، ވިސާގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުމުން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ އެކްޓަރު އިމްރާން ޚާން މި މަހުގެ 28 ގެ ކުރިން އިންޑިއާއިން ފުރުމަށް އަންގައިފިއެވެ. އޭނާ ގައުމުން ބޭރުކުރަން ނިންމީ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުން މަނާކުރާ ގާނޫނާ ޚިލާފުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ހިކޭ ބޭހުން ނިޔަފައްޗާއި އިސްތަށި ފޭބުމުގެ ފުރުސަތު އޮވޭ

ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ "ޖީއެލްޕީ-1" ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ނިޔަފަތި ނެއްޓުމާއި، ނިޔަފަތީގެ ކުލަ ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ. މި ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި ނިޔަފަތީގެ މައްސަލަތައް ދިމާވުން ދެ ގުނަ އިތުރު ނަމަވެސް، މިއީ ސީދާ ބޭހުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ބަރުދަން ލުއިވުމާ ގުޅިގެން ދިމާވާ ކަމެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް އިތުރު ދިރާސާތައް ބޭނުންވެއެވެ.

ފަލަސްތީނަށް އެހީވާތީ ސެލީ ރޫނީގެ ފޮތްތައް ޔޫކޭގައި ނުވިއްކޭނެ

މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިޔާ ސެލީ ރޫނީ ފަލަސްތީން އެކްޝަން ޖަމާއަތަށް މާލީގޮތުން އެހީތެރިވާތީ، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގާނޫނުތަކާ ފުށުއަރާތީ އޭނާގެ ފޮތްތައް އެ ގައުމުގައި ވިއްކުން ހުއްޓާލައިފިއެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ ފޮތްތަކުން ލިބޭ ރޯޔަލްޓީ ފައިސާ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ބަޔަކަށް ދިނުމަކީ ޖިނާއީ ކުށަކަށް ވެދާނެތީ، ޕަބްލިޝަރާ މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އޭނާގެ ފޮތްތައް ސަޕްލައިކުރުމާއި އީ-ބުކް ވިއްކުން މިހާރު ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox