12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯން ދިނުމަކީ ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް!

Dec 29, 2025, 1:35 AM
12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯން ދިނުމަކީ ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް!

އުމުރުން 12 އަހަރު ނުފުރޭ ކުދިންނަށް އަމިއްލަ ސްމާޓްފޯނެއް ހޯދައިދިނުމަކީ އެ ކުދިންގެ ނަފުސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމަށް ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާ ކަމެއްކަން ދިރާސާއަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ.

ކުޑަކުދިންގެ ސިއްހަތާއި ދުޅަހެޔޮކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ އެއް ޖަމިއްޔާ, އެމެރިކަން އެކަޑަމީ އޮފް ޕީޑިއަޓްރިކްސްގެ ރަސްމީ މަޖައްލާ، "ޕީޑިއަޓްރިކްސް" ޖާނަލްގައި ޝާއިރުކުރި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަގު އުމުރުގައި ސްމާޓްފޯން ގެންގުޅުމަކީ ނަފުސާނީ ބަލިތަކާއި ފަލަވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކުރުވާ ކަމެކެވެ.

އެމެރިކާގެ 10,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކުދިންގެ ބައިވެރިކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، ސްމާޓްފޯން ގެންގުޅޭ 12 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންގެ މެދުގައި، ފޯނު ނުގެންގުޅޭ ކުދިންނާ އަޅާބަލާއިރު ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަތަކާއި ނިދި ހަމަނުވުމުގެ މައްސަލަ ފެންނަ މިންވަރު މާ ބޮޑެވެ.

Advertisement

ދިރާސާއިން ހާމަވި މުހިންމު ބައެއް ކަންކަން؛

  • ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ކުދިންގެ ތެރެއިން 63.6 ޕަސެންޓު ކުދިންނަކީ އަމިއްލަ ސްމާޓްފޯނެއް ގެންގުޅޭ ކުދިން
  • އެވްރެޖްކޮށް ގިނަ ކުދިންނަށް ފޯނު ލިބިފައިވަނީ އުމުރުން 11 އަހަރުގައި
  • ކުއްޖާގެ އުމުރު ހަގުވި ވަރަކަށް، ފޯނުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ސިއްހީ ނުރައްކާތައް (ނިދި މަދުވުމާއި ފަލަވުން) އިތުރު

ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، މިފަދަ ކުދިންނަށް ނިދީގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާއިރު، ފޯނުގެ ނޮޓިފިކޭޝަންތަކާއި މާގިނައިން ސްކްރީން ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނިދުމަށް އުނދަގޫ ވުމާއި ނިދީގެ ފެންވަރު ދަށްވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުދިން ގޭތެރޭގައި ގިނަ ވަގުތު ފޯނަށް ހުސްވެފައި ތިބުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ކަސްރަތާއި ހަރަކާތްތެރިކަން މަދުވެ، ފަލަވެ އެވެ.

ކުދިންގެ އިޖުތިމާއީ ހުނަރުތަކަށް ބަލާއިރު، މާ ކުރިން ސްމާޓްފޯނަށް ހުށަހެޅުމަކީ އެހެން ކުދިންނާ ގުޅިގެން އުޅުމާއި، މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ހުނަރު ދަށްކުރުވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މި ދިރާސާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ނަފުސާނީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ސްމާޓްފޯން ބޭނުންކުރާ ކުދިންގެ ކިބައިން ހާސްކަމާއި، މޫޑު ބަދަލުވުމާއި، އަދި އުޅުމަށް އަންނަ ނޭދެވޭ ބަދަލުތައް ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. ގިނަ ވަގުތު ފޯނަށް ބަލަން ތިބުމުގެ ސަބަބުން ކަރުގެ މަސްތަކަށާއި ބުރަކަށީގެ ކަށިތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ހަށިގަނޑުގެ ބައްޓަމަށް ބަދަލު އައުމާއި ލޮލަށް ބާރުބޮޑުވުން ފަދަ ކުރިން ކުޑަކުދިންގެ ފަރާތުން ނުފެންނަ ސިއްހީ މައްސަލަތައް މިހާރު ދަނީ އާންމުވަމުންނެވެ.

މި ނުރައްކާތަކުން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ބެލެނިވެރިންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުދިން ފޯނު ބޭނުންކުރާ ވަގުތު ލިމިޓްކުރުމާއި، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ފޯނާ ދުރު ހާއްސަ ވަގުތުތަކެއް ކަނޑައެޅުމާއި، އަދި ކުދިން އިންޓަނެޓް ބޭނުންކުރާ ގޮތް ގާތުން މޮނިޓަ ކުރުމަށް މާހިރުން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އަނދިރީގައި ފެންވެރުން ނިދި އައުން ފަސޭހަވޭތަ؟

ނިދުމުގެ ކުރިން އަނދިރީގައި ފެންވެރުމަކީ ހަށިގަނޑުން މެލަޓޯނިން އުފައްދައިދީ، ސިކުނޑި ހަމަޖައްސައިދީ އަވަހަށް ނިދި އައުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބުނެއެވެ. މިގޮތަށް ފެންވެރުމުން ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވެ، ދުވަހުގެ ސްޓްރެސް ކުޑަކޮށްދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އަރާމު ލިބިގެންދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ނިދުމުގެ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫންކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރަށް ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރަން ބުނެފި

ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމެރިކަން ކެންސަރ ސޮސައިޓީން ވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރާއި 69 އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެނުން ގަވާއިދުން ސްކްރީން ކުރުމަށް އާ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން އުމުރުން 45 އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ޓެސްޓުކުރަން ލަފާދީފައިވާއިރު، މީގެ މަގުސަދަކީ ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެ މަރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމެވެ.

ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ފޭކު ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ކުޅުންތެރިން ބުނެފި

ނިއުޔޯކް ނިކްސްގެ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ޓޭލާ ސުވިފްޓަކީ ދެއްކުންތެރިކަމަށް މެޗުތަކަށް އަންނަ "ފޭކު" ސަޕޯޓަރެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެ ޓީމުން އޭނާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައިފިއެވެ. ޓީމުގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ސުވިފްޓަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޓީމަށް ސަޕޯޓްކުރާ ވަފާތެރިއެއްކަން ފާހަގަކޮށް، ކުޅުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

ގްލެޑިއޭޓާ 2" ގެ ސެޓުގައި ހިނގި ހާދިސާއަކާ ގުޅިގެން ކޯޓަށް

"ގްލެޑިއޭޓާ 2" ގެ މަންޒަރެއް ކުޅެމުން ދަނިކޮށް ހިނގި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއްގައި ހަށިގަނޑުގެ 15 އިންސައްތަ ފިހުނު އެކްޓަރަކު، ފިލްމު އުފެއްދި ކުންފުންޏާ ދެކޮޅަށް ކޯޓުގައި ދައުވާކޮށްފިއެވެ. މި ހާދިސާގެ ޒިންމާ ފިލްމީ ކުންފުނިން އުފުލި ނަމަވެސް، ލިބުނު އަނިޔާތަކަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެދިފައިވާ 200،000 ޕައުންޑް ދިނުމަށް އެ ކުންފުނިން ވަނީ އިންކާރުކޮށްފައެވެ.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

މި ވާހަކައިގައި ކިޔައިދެނީ އިވާން އާއި މައިރާގެ މެދުގައި ހިނގި ލޯބިވެތި ވަގުތުކޮޅެއްގެ ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް، ކޮޓަރީގެ ބޭރުން ނަދާލް ގޮވައިލި އަޑަށް އެ ދެމީހުންގެ ހަރަކާތްތަކަށް ހުއްޓުމެއް އައިސް، މައިރާ ނަދާލަށް ޖަވާބުދީ އެތަނުން ދާން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.

ދުނިޔެ ވަށާ ހިނގުމުގައި 28 އަހަރު ހޭދަކުރި މީހެއް އެނބުރި ގެއަށް

ދުނިޔެ ވަށައި ހިނގުމަށް 28 އަހަރު ދުވަހު 31،000 މޭލުގެ ދަތުރެއް ކުރި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކާލް ބުޝްބީ، އޭނާގެ ދަތުރު ނިންމާލުމަށްފަހު އެނބުރި ގައުމަށް ގޮސްފިއެވެ. އަމިއްލަ ބާރުގައި އެކި ބައްރުތަކާއި ކަނޑުއޮޅިތައް ހުރަސްކޮށް އޭނާ ކުރި މި ދަތުރު ނިންމާލުމުން، އާއިލާ އާއި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ވަނީ އޭނާއަށް ހޫނު މަރުހަބާއެއް ކިޔާފައެވެ.

ޖަޕާނުގެ ބޮޑީބިލްޑަރެއް އުމުރުން 90 އަހަރުގައި ވެސް ސްޓޭޖަށް

ޖަޕާނުގެ އުމުރުން 90 އަހަރުގެ ޓޮޝިސުކޭ ކަނަޒާވާ، ސްޕެއިންގައި ބޭއްވި ބޮޑީބިލްޑިން މުބާރާތެއްގައި ވާދަކޮށް، އުމުރަކީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އޮތް ހުރަހެއް ނޫންކަން ސާބިތުކޮށްދީފިއެވެ. އޭނާގެ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ސިއްރަކީ ޖަޕާނުގެ ސަގާފީ ކެއުންތައް ކަމަށްވާ ބްރައުން ރައިސް އާއި މިސޯ ސޫޕް ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން ކަމަށްވާއިރު، އޭނާގެ އަމާޒަކީ އުމުރުން 93 އަހަރުގައިވެސް މުބާރާތެއްގައި ވާދަކުރުމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox