ހަށިހެޔޮވުމާއެކު ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއް ލިބުމަކީ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ލިބެން އެންމެ ބޭނުންވާނެ އެއް ނިއުމަތެވެ. ނަމަވެސް މަދު މީހަކަށް ނޫނީ އެ ނިއުމަތުގެ ފޮނި މީރުކަން ތަޖުރިބާ ކޮށްލާކަށް ނުލިބެ އެވެ. ސަބަބުތައް ބައިވަރެވެ.
ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށް އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި ހަމަތައް ގިނަ މީހުންނަށް ސިފަވެފައި އޮންނަނީ ބޮޑު ބުރައެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ވަރަށް ކުދިކުދި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން ވެސް ހާސިލުވާނެ ކަމެެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އަބަދުވެސް ލަފާދެ އެވެ.
މިދިޔަ އޯގަސްޓު 31 ގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީން ވަނީ ސަރުކާރުގެ ހަރަކާތްތައް ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް ބާރު އެޅޭގޮތަށް ބޭއްވުމުގެ އުސޫލެއް އެކުލަވައިލައި އާންމުކޮށްފަ އެވެ. އެ އުސޫލަކީ ސަރުކާރުގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގައި އަމަލު ކުރަންވީ ގޮތުގެ އުސޫލެއް ނަމަވެސް އޭގައި ދުޅަހެޔޮކަން ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ވެސް ދިރިއުޅުމަށް ގެނެވިދާނެ ވަރަށް ކުދިކުދި އެހެން ނަމަވެސް ވަރަށް މުހިންމު ބަދަލުތަކެއް ހިމަނައިފައިވެ އެވެ.
އޭގެތެރޭގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމުން މީހުން ދުރުހެލި ކުރުވުމާއި ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާއާއި ބުއިންތައް ހިޔާރުކުރުމުގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑަށް ކަސްރަރު ލިބޭނެ ފަދަ ހަރަކާތްތައް ގިނަ ކުރުމަށާއި ތިމާވެށްޓާއި ރައްޓެހި ގޮތަކަށް ހުރިހާ އިންތިޒާމުތަކެއް ހަމަޖެއްސުމަށް ބާރު އަޅާފައިވެ އެވެ.
ދުމާ ދުންފަތާ ދުރު މާހައުލެއް ގާއިމުކުރުން
ދުންފަތުގެ ދުމުގެ ސަބަބުން އެހެން މީހުންނަށް އުނދަގޫވާ ގޮތަށް ނުވަތަ އެހެން މީހުންނަށް އޭގެ އަސަރު ކުރާގޮތަށް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގާނޫނުގައި ވެސް މަނާކަމެއް ކަން އެ އުސޫލުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ. ދުންފަތުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެކި ބާވަތްތަކުގެ ސިނގިރޭޓާއި ޝީޝާއާއި ހަފައިގެން ކާ ދުންފަތުގެ އިތުރުން އީ ސިނގިރޭޓާއި ވޭޕު ވެސް ހިމެނޭކަން އެޗްޕީއޭގެ އުސޫލުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވެ އެވެ.
ދުންފަތުގެ އެއްވެސް ބާވަތެއް ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް ހަރަކާތެއްގެ ތެރެއިން ހިލޭ ލިބެން ހުންނާނެ ގޮތަށް ނުވަތަ ދުންފަތުގެ އެއްވެސް ބާވަތެއް އިޝްތިހާރު ކުރުން އެ އުސޫލުގައި މަނާކޮށްފައިވެ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި އަޅިކެނޑި ފަދަ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަށް ބޭނުން ކުރާ ސާމާނު ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އުސޫލުގައި ވާގޮތުން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަށް ބޭނުން ކުރާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ސަރުކާރުގެ ހަރަކާތެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭނީ އިލްމީ ބޭނުމަށް އެކަންޏެވެ.
ސަރުކާރުން ރާވާ ހިންގާ އެއްވެސް ހަރަކާތެއްގައި ޒީނަތްތެރިކުރުމަށް ވެސް އަދި އެފަދަ އެހެން ކަމަކަށްވިޔަސް ދުން ބޭނުން ނުކުރެވޭނެކަމަށް އެޗްޕީއޭގެ އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ. އޭގެއިތުރުން ހަރަކާތްތަކުގެ މެދުތެރެއިން ހުސްވަގުތެއް ދޭނަމަ އެ ވަގުތަކީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަށް ހާއްސަކޮށްގެން ދޭ ވަގުތަކަށް ހެދުމުގެ ބަދަލުގައި ފެން ބުއިމަށް ނުވަތަ ހެލިފެލިވެލުމަށް ނުވަތަ ނަމާދު ކުރުމަށް އެ ހުސްވަގުތުތައް ހާއްސަ ކުރުމަށް ވެސް އުސޫލުގައި ބާރު އަޅާފައިވެ އެވެ.
ސިއްހަތަށް ފައިދާ ހުރި ކާނާއަށް އިސްކަން ދިނުން
އެޗްޕީއޭގެ އުސޫލުގައި ވާގޮތުން ސަރުކާރުން ރާވާ ހިންގާ ހުރިހާ ހަރަކާތްތަކެއްގައި ވެސް ސިއްހަތަށް ފައިދާ ހުރި މޭވާއާއި ތަރުކާރީއަށް އިސްކަން ދޭން ޖެހޭނެ އެވެ. އަދި އެފަދަ ހަރަކާތްތަކުގައި ކެއިންބުއިމަށް އެއްގޮަތަކަށް ވެސް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެ ބާވަތްތައް ވެސް އެ އުސޫލުގައި ހިމަނާފައިވެ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި އެނާޖީ ޑުރިންކުތަކާއި ޕުރޮސެސްޑު މީޓުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސޮސެޖު ފަދަ ބާވަތްތަކާއި ދުފާ ސާމާނުގެ އިތުރުން އެކި ފާޑުގެ ލުއި ކާނާ ހިމެނެ އެވެ.
އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވާގޮތުން ސަރުކާރުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގައި ކާބޯތަކެތި ހިމަނާނަމަ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާއާއި ހަށިގަނޑަށް މާބޮޑު ފައިދާއެއް ނުކުރާ ކާނާ ހިމެނުމުގައި މެދުމިނެއް ހިފަހައްޓަންޖެހޭނެ އެވެ. އަދި ކާނާ އަތުރާއިރު ވެސް ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާއަށް އިސްކަން ދިނުމަށް އުސޫލުގައި ބާރު އަޅާފައިވެ އެވެ. އިސްކަން ދޭންޖެހޭ ކާނާގެ ލިސްޓެއް ވެސް އެޗްޕީއޭގެ އުސޫލުގައި އެބަ އޮތެވެ.
ތިމާވެށްޓާ ރައްޓެހި މާހައުލެއްގައި ހެލިފެލިވެ އުޅެވޭނެފަދަ ގޮތަކަށް ބައްޓަން ކުރުން
އުސޫލުގައި އެޗްޕީއޭއިން އިރުޝާދު ދީފައި އޮތީ ވީހާވެސް ބޮޑަށް ހެލިފެލިވެ އުޅެވޭނެ ފަދަ ކުޅިވަރުތަކާއި އެކްސާސައިޒްތައް ސަރުކާރުން ރާވާ ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނުމަށް އިރުޝާދު ދީފަ އެވެ. އެގޮތުން ގިނައިރު އެއްތަނެއްގައި އިށީނދެގެން ތިބެންޖެހޭ ފަދަ ތަމްރީނު ޕުރޮގުރާމުތައް އިންތިޒާމު ކުރާއިރު، ކޮންމެ ގަޑިއަކު އެއްފަހަރު ނުވަތަ ކޮންމެ 30 މިނެޓަކުން ކޮޅަށް ތެދުވެ ހަރަކާތް ކޮށްލެވޭނެ ފަދަ ހުސްވަގުތުކޮޅެއް ދޭން އެ އުސޫލުގައި ބާރު އަޅާފައިވެ އެވެ.
އޭގެއިތުރުން އެފަދަ ހަރަކާތްތައް އިންތިޒާމު ކުރާ ތަނަކީ ތިމާވެށްޓާ ރައްޓެހި މާހައުލަކަށް ހެދުމަށް ވެސް އެ އުސޫލުގައި ބާރުއޅާފައިވެ އެވެ. ހަރަކާތް ކުރިއަށް ގެންދާ ތަނުގައި ފަސޭހައި ކުނިބުނި އުކާލެވޭނެ ގޮތަށް ކުނި ވަށިގަނޑުތައް ބެހެއްޓުމާއި ހަރަކާތް ހިންގުމަށްފަހު އެތަން ސާފު ކުރުމަށް ހަރަކާތުގެ ބައިވެރިންނަށާއި އާންމުންނަށް ބާރު އެޅުމަށް ވެސް އުސޫލުގައި އިރުޝާދު ދީފައިވެ އެވެ.
މި ކަންތައްތަކަކީ ސަރުކާރުން ނޫނަސް، ހަރަކާތެއް އިންތިޒާމު ކުރާ އެހެން ކޮންމެ ފަރާތަކުން ވެސް އޭގެ މައްޗަށް އަމަލުކޮށްފި ނަމަ ދުޅަހެޔޮ ހަށިހެޔޮ މުޖުތަމައުއެއް ބިނާ ކުރުމުގައި ވެދެވޭ އެހީއަކަށް ނޫނީ ނުވާނެ އެވެ. މާބޮޑު ތުރާލަކައި ނުލައި ކޮށްލެވެން ހުރި މި ކަންތަކުގައި ތެރެއިން އެންމެ ކަމެއްގައި ވަކި ފަރުދަކު ހިފި ނަމަވެސް އެއީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއް ހޯދުމާ ގާތަށް އެމީހަކަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅަކަށް ވާނެ އެވެ.
